24.09.2026

2026 yilning 24-sentabr kuni Buxoro davlat universitetida “Global integratsiyalashuv orqali sirkulyar bioiqtisodiyot samaradorligini oshirish va barqaror rivojlanishni jadallashtirish” mavzusidagi III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi o‘z ishini boshladi. 24–25-sentabr kunlariga mo‘ljallangan forum Buxoro davlat universiteti, Buxoro viloyati Ekologiya va iqlim o‘zgarishi boshqarmasi hamda “Tabiat va inson kapitalini rivojlantirish” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi hamkorligida tashkil etilgan.

Forumda Germaniya, Italiya, Marokash, Hindiston, AQSh, Rossiya, Latviya, Qozog‘iston, O‘zbekiston va boshqa davlatlardan olimlar, mutaxassislar, ilmiy-tadqiqot muassasalari, davlat tashkilotlari, banklar va korxonalar vakillari oflayn hamda onlayn shaklda ishtirok etmoqda. Forumning ochilishida ta’kidlanganidek, bugungi sharoitda an’anaviy modeldan resurslardan oqilona va takroriy foydalanishga asoslangan sirkulyar yondashuvga o‘tish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Bunda chiqindini resursga, biomassani energiyaga, ilmiy g‘oyani esa innovatsion mahsulotga aylantirish bioiqtisodiyotning muhim vazifalaridan biri sifatida qayd etildi.

Xalqaro forumni Buxoro davlat universiteti rektori, professor Obidjon Xamidov ochib berdi. Rektor “Buxoro davlat universitetining yashil iqtisodiyot va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirishdagi o‘rni” mavzusida so‘z yuritib, universitetda ushbu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan amaliy ishlar, ilmiy izlanishlar va barqaror rivojlanish tamoyillariga alohida e’tibor qaratdi. Xususan, universitetda 1210 kilovatt-pik quvvatga ega quyosh stansiyasi faoliyat yuritayotgani, kampusda chiqindilarni saralash va kompostlash hamda suv tejovchi texnologiyalarni joriy etish borasidagi ishlar qayd etildi. Shuningdek, BuxDUning UI GreenMetric 2025 reytingidagi natijalari va THE Impact Rankings 2026 doirasidagi ko‘rsatkichlari tilga olindi.

Forumning dastlabki yalpi majlisida mahalliy va xorijiy ekspertlarning ilmiy ma’ruzalari tinglandi. Jumladan, Mahmud Oripov bioiqtisodiyotning global va milliy barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishdagi o‘rni va amaliy ahamiyati haqida ma’ruza qildi. Germaniyaning Anhalt amaliy fanlar universiteti professori Vladimiros Makarov, Marokashdagi Ibn Tofail universiteti professori va Marokash qattiq chiqindilar uyushmasi prezidenti Hassan El Bari ham forumda ishtirok etdi.

Hindistonning IIT Bombay universiteti dotsenti Dr. Sandeep Kumar biomassani kislorod va bug‘ ishtirokida gazlashtirish orqali chiqindilardan “yashil” vodorod olish va sanoatda issiqlik energiyasidan foydalanishga qaratilgan barqaror texnologiyalar xususida ma’ruza qildi. BuxDU dotsenti Hulkar Turobova sirkulyar iqtisodiyot maktablarining qiyosiy taksonomiyasiga to‘xtalgan bo‘lsa, AQShning Texas Tech universiteti professori Raviprakash Dani iqlimga moslashish va ekologik muvozanatni ta’minlashga qaratilgan yangi yondashuvlarni tahlil qildi.

Shuningdek, forum doirasida “Tadbirkor ayol” xalqaro ishbilarmon ayollar assotsiatsiyasi Buxoro viloyati bo‘limi raisi Dilbar Akhmedova qishloq turizmi va xotin-qizlar tadbirkorligi orqali kambag‘allikni qisqartirish masalalariga, Italiyaning Genuya universiteti dotsenti Alessio Tei esa qishloq xo‘jaligida sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirishning ijtimoiy jihatlariga e’tibor qaratdi. Bank va real sektor vakillari -Bekmurod Nurmurodov, Zayniddin Niyozov, Jamil Jamilov, shuningdek, BuxDU professori Dilshod Yavmutov va Qozog‘istonlik olima Maral Assanova tomonidan yashil iqtisodiyot, yashil investitsiyalar, agroklasterlarda sirkulyar yondashuv, suv resurslaridan oqilona foydalanish va qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish masalalari yuzasidan fikr-mulohazalar bildirilishi dasturdan o‘rin olgan.

Forum olti asosiy ilmiy yo‘nalishni qamrab oladi. Ularda global va mintaqaviy barqaror rivojlanish siyosati va strategiyalari, bioiqtisodiyotni rivojlantirish ustuvorliklari, sirkulyar iqtisodiyot va biomassadan samarali foydalanish, iqlimga moslashuv va ekologik muvozanat, qayta tiklanuvchi energiya manbalari hamda sirkulyar iqtisodiyot va ijtimoiy adolat masalalari muhokama qilinadi. 25-sentabr kuni forum ishi mazkur yo‘nalishlar bo‘yicha alohida seksiyalarda davom etadi.

Ikki kunlik xalqaro muloqot yakunida mintaqaviy sirkulyar bioiqtisodiyotni rivojlantirish bo‘yicha “yo‘l xaritasi” loyihasini ishlab chiqish, qayta tiklanuvchi energiya va biomassadan foydalanishga doir pilot loyiha g‘oyalarini shakllantirish, xalqaro tashkilotlar, universitetlar va ilmiy markazlar o‘rtasidagi hamkorlikni kengaytirish ko‘zda tutilgan. Forum dasturida yakuniy hujjat sifatida “Buxoro deklaratsiyasi”ni qabul qilish ham nazarda tutilgan.

Xalqaro ilmiy maydon olimlar, mutaxassislar, davlat va biznes vakillarining tajribalarini birlashtirish, yangi ilmiy g‘oyalarni ilgari surish hamda sirkulyar bioiqtisodiyot va barqaror rivojlanish bo‘yicha amaliy hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini belgilashga xizmat qilmoqda.

BuxDU Axborot xizmati