Agronomiya, agrokimyo, tuproqshunoslik, o‘simliklarni himoya qilish va qishloq xo‘jaligi sohasida ta’lim hamda ilmiy-tadqiqot faoliyati.
Agronomiya va tuproqshunoslik kafedrasi o‘z tarixini 1959-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti Tabiatshunoslik fakulteti tarkibida tashkil etilgan Qishloq xo‘jaligi asoslari kafedrasidan boshlaydi. Dastlabki yillarda kafedrada agrar sohaning turli bo‘g‘inlarida faoliyat yuritgan yetuk mutaxassislar birlashtirilgan.
2022-yilda Tuproqshunoslik kafedrasi negizida Agronomiya va tuproqshunoslik kafedrasi tashkil etildi. Hozirgi kunda kafedraga biologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Umarov Otabek Rafoilovich rahbarlik qilmoqda.
Kafedrada 20 nafar professor-o‘qituvchi faoliyat yuritadi. Ularning 3 nafari fan doktori (shu jumladan, 1 nafari DSc), 9 nafari esa falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasiga yoki dotsent ilmiy unvoniga ega. Kafedraning ilmiy salohiyati 63 foizni tashkil etadi.
1959-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti Tabiatshunoslik fakulteti tarkibida tashkil etildi. Kafedraga Ibragimov Soli Madrahimovich rahbarlik qildi.
1972-yilda kafedra qayta nomlandi va geografiya fani olimlari bilan hamkorlikda faoliyat yuritdi. 1972–1974-yillarda geografiya fanlari nomzodi, dotsent Salimov Yusuf Salomovich, 1974–1975-yillarda dotsent Sodiqov Shavkat Badalovich rahbarlik qildi.
Kafedra Qishloq xo‘jaligi asoslari nomi bilan faoliyat yuritdi. Ushbu davrda kafedraga Abdiyev Otaqul Abdiyevich rahbarlik qildi.
Qishloq xo‘jaligi asoslari kafedrasi negizida Agronomiya hamda Agrokimyo va tuproqshunoslik kafedralari tashkil etildi. Agrokimyo va tuproqshunoslik kafedrasiga professor Tojiyev Ural Tojiyevich, Agronomiya kafedrasiga Xamidov Maxmud Xamidovich rahbarlik qildi.
Tuproqshunoslik kafedrasi negizida hozirgi Agronomiya va tuproqshunoslik kafedrasi tashkil etildi. Kafedraga PhD, dotsent O.R. Umarov rahbarlik qilib kelmoqda.
Turli yillarda qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi, dotsent K.U. Umarov, biologiya fanlari nomzodi, dotsent Sh.Sh. Nafetdinov, qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi, dotsent R. Yunusov, qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi, dotsent Sh.H. To‘xtayev, geografiya fanlari nomzodi, dotsent X.R. Toshov, biologiya fanlari nomzodi, dotsent F.H. Jumayev hamda qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent S.M. Nazarova kafedralarga rahbarlik qilib, ilmiy-pedagogik salohiyatni oshirish va moddiy-texnik bazani mustahkamlashga hissa qo‘shganlar.
Kafedra tarixida professor-o‘qituvchilar M. Mahmudov, S. Xayriyev, A. Yodgorov va N. Murodovlarning ko‘p yillik pedagogik faoliyati ham alohida o‘rin tutadi.
Biologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
Ta’lim shakli: Kunduzgi
7 nafar talaba
Ta’lim shakli: Kunduzgi
25 nafar talaba
Ta’lim shakli: Kunduzgi, sirtqi
70 nafar talaba
Ta’lim shakli: Kunduzgi, kechki
23 nafar talaba
Kunduzgi ta’lim
18 nafar magistrant
Kunduzgi ta’lim
24 nafar magistrant
Mazkur ixtisoslik bo‘yicha 15 nafardan ziyod tayanch doktorant va mustaqil izlanuvchi mavjud.
Kafedrada agronomiya, tuproqshunoslik, tuproq unumdorligi va qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligini oshirishga qaratilgan ilmiy-tadqiqot ishlari olib borilmoqda.
Buxoro viloyatining sug‘oriladigan o‘tloqi allyuvial tuproqlarida borli mikroo‘g‘itlarning g‘o‘za oziqlanishi, hosildorligi va tola sifatiga ta’sirini o‘rganish.
Buxoro vohasidagi sug‘oriladigan tuproqlarning sho‘rlanish holatini o‘rganish va tuproq unumdorligini oshirish masalalari.
Buxoro viloyati tuproq-iqlim sharoitida g‘o‘za hosildorligiga tuproqning agrofizik xossalari ta’sirini tadqiq etish.
Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan Scopus bazasiga kiritilgan jurnallarda, xalqaro va respublika ilmiy anjumanlarida maqolalar va tezislar chop etilgan, shuningdek mualliflik guvohnomalari olingan. 2025–2026-o‘quv yilida 2 ta darslik, 5 ta o‘quv qo‘llanma va 2 ta monografiya nashr etilgan.
| № | Muallif | Ta’lim yo‘nalishi | Adabiyot nomi | Turi |
|---|---|---|---|---|
| 1 | O.R. Umarov | 60810700 — Agrokimyo va agrotuproqshunoslik | Tuproq mikrobiologiyasi | Darslik |
| 2 | O.R. Umarov | 60811000 — O‘simliklarni himoya qilish (ekin turlari bo‘yicha) | Umumiy fitopatologiya va mikrobiologiya | Darslik |
| 3 | O.R. Umarov | 60811000 — O‘simliklarni himoya qilish (ekin turlari bo‘yicha) | Mikologiya fanidan laboratoriya mashg‘ulotlari | O‘quv qo‘llanma |
| 4 | F.A. Ganiyeva | 60810900 — Agronomiya (dehqonchilik mahsulotlari bo‘yicha) | Anorchilik va uzumchilik | O‘quv qo‘llanma |
| 5 | S.S. Hojiyev | 60811800 — Mevachilik va uzumchilik | Tok biologiyasi va ko‘chatzori | O‘quv qo‘llanma |
| 6 | O.R. Umarov va boshqalar | 60811800 — Mevachilik va uzumchilik | Meva ekinlarini yetishtirish texnologiyasi | O‘quv qo‘llanma |
| 7 | M.I. Axmedov, O.B. Sharipov va boshqalar | 60810900 — Agronomiya (dehqonchilik mahsulotlari bo‘yicha) | Dehqonchilik asoslari | O‘quv qo‘llanma |
| 8 | F.A. Ganiyeva | 60811800 — Mevachilik va uzumchilik | Buxoro viloyati sharoitida intensiv olmazorlarda o‘sish va hosildorlikning nav-payvandtag kombinatsiyalari hamda ko‘chat qalinligiga bog‘liqligi | Monografiya |
| 9 | U. Saksonov | 60810900 — Agronomiya (dehqonchilik mahsulotlari bo‘yicha) | Yangi o‘zlashtirilgan cho‘l mintaqasining sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlari sharoitida kuzgi bug‘doyni suv tejamkor sug‘orish texnologiyasi | Monografiya |
Kafedra xorijiy oliy ta’lim muassasalari, ilmiy-tadqiqot institutlari va innovatsion tashkilotlar bilan ta’lim, ilmiy izlanishlar hamda agrar texnologiyalar yo‘nalishlarida hamkorlikni rivojlantirmoqda.
Buxoro davlat universiteti rektorining 2026-yil 12-yanvardagi 12-XC-sonli buyrug‘iga asosan universitet delegatsiyasi Xitoy Xalq Respublikasining Shinjon-Uyg‘ur muxtor rayoni, Pekin va Jinan shaharlariga xizmat safariga yuborildi. Delegatsiya tarkibida kafedra mudiri Umarov Otabek Rafiolovich ham ishtirok etdi.
Safar davomida qishloq xo‘jaligi, agronomiya, tuproqshunoslik, agrobiotexnologiya, qishloq xo‘jaligini raqamlashtirish, sun’iy intellekt texnologiyalarini agrar sohaga joriy etish hamda zamonaviy laboratoriya jihozlarini xarid qilish bo‘yicha hamkorlikni rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqildi.
Buxoro davlat universiteti rektorining 2026-yil 19-fevraldagi 113-U-sonli buyrug‘iga asosan AQSHning Texas Tech University professori Dani Raviprakash Govindrao kafedra talabalariga “Tuproqshunoslik” fanidan auditoriya mashg‘ulotlarini o‘tish uchun ta’lim jarayoniga jalb etildi.
Professor tomonidan jami 30 soat auditoriya mashg‘uloti tashkil etildi. Mashg‘ulotlarda tuproq unumdorligini baholash, tuproq tarkibi va xossalarini ilmiy tahlil qilish, tuproq omillarining ekinlar hosildorligiga ta’siri, tuproq resurslaridan oqilona foydalanish va barqaror dehqonchilik tizimlari o‘rganildi.
Mazkur ishlar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-sonli va 2018-yil 5-iyundagi PQ-3775-sonli qarorlari ijrosini ta’minlash, xalqaro hamkorlikni kengaytirish va ta’lim sifatini oshirish maqsadida amalga oshirildi.
Universitet rektorining 2026-yil 23-apreldagi 190-XC-sonli buyrug‘iga asosan universitet vakillari Hindiston Respublikasining Mumbay, Dehli, Raypur va Agra shaharlariga xizmat safariga yuborildi. Safarda Umarov Otabek Rafiolovich va Sharipov Odiljon Bafoyevich ishtirok etdilar.
Safar davomida agronomiya, tuproqshunoslik, qishloq xo‘jaligi, raqamli texnologiyalar va ilmiy-tadqiqot sohalarida hamkorlik, professor-o‘qituvchilar va tadqiqotchilar almashinuvi, qo‘shma ilmiy loyihalar, ilmiy maqolalar, stajirovkalar hamda talabalar uchun akademik imkoniyatlarni kengaytirish masalalari muhokama qilindi. Hamkorlik bo‘yicha “Yo‘l xaritalari”ni shakllantirish masalalariga ham e’tibor qaratildi.
Kafedrada 20 nafar professor-o‘qituvchi faoliyat yuritadi. Quyida ularning familiyasi, ismi, sharifi va lavozimlari keltirilgan.
Kafedra a’zolari — 20 nafar| № | F.I.Sh. | Lavozimi |
|---|---|---|
| 1 | Umarov Otabek Rafoilovich | Kafedra mudiri |
| 2 | Jo‘rayev Umid Anvarovich | Kafedra professori (DSc) |
| 3 | Axmedov Muxammad | Kafedra professori |
| 4 | Dani Raviprakash Govindrao | Kafedra professori |
| 5 | To‘xtayev Shonazar Hojiyevich | Kafedra dotsenti |
| 6 | Nafetdinov Shavkat Shukurovich | Kafedra professori |
| 7 | Jumayev Farkhod Hojiqurbonovich | Kafedra dotsenti |
| 8 | Hojiyev Sanjar Samadovich | Kafedra dotsenti |
| 9 | Sharipov Odiljon Bafoyevich | Kafedra dotsenti |
| 10 | Nazarova Sevara Mustakimovna | Kafedra dotsenti |
| 11 | Saksonov Umidjon Sattorovich | PhD, dotsent |
| 12 | Raxmatov Idrok Ilxomovich | Kafedra dotsenti |
| 13 | Saidova Gulshoda Anvar qizi | PhD, o‘qituvchi |
| 14 | Ilyosov Ashraf Akbarovich | Katta o‘qituvchi |
| 15 | Ganiyeva Feruza Amrilloyevna | Kafedra dotsenti |
| 16 | Saidov Mahmud Amonovich | O‘qituvchi |
| 17 | Sattorova Maxfuza Muxiddinovna | O‘qituvchi |
| 18 | To‘rayeva Nazira Muxtorovna | O‘qituvchi |
| 19 | Rajabova Gulxayo Faxriddinovna | O‘qituvchi |
| 20 | Qodirov Elbek Ilhom o‘g‘li | O‘qituvchi |
Kafedrada ta’lim dasturlari xususiyatidan kelib chiqib ma’ruza, seminar, amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlari uchun mo‘ljallangan o‘quv xonalari tashkil etilgan. Ular fanlar mazmuni va amaliy tayyorgarlik talablariga muvofiq jihozlangan bo‘lib, talabalarning nazariy bilimlarini amaliy ko‘nikmalar bilan mustahkamlash va kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Tuproq namunalari, tuproq tarkibi va xossalarini o‘rganish bilan bog‘liq amaliy mashg‘ulotlar.
Agrokimyoviy ko‘rsatkichlarni aniqlash va o‘simliklarga oid laboratoriya tadqiqotlarini o‘tkazish.
Agrar sohadagi ilmiy izlanishlar va amaliy tadqiqotlar uchun ixtisoslashtirilgan laboratoriya.
O‘quv xonalari kompyuter jamlanmalari, proyektorlar, elektron doskalar, namoyish materiallari, laboratoriya asbob-uskunalari, o‘lchov vositalari va fanlar mazmuniga mos boshqa texnik jihozlar bilan ta’minlangan. Ta’lim jarayonida zarur dasturiy ta’minot, elektron ta’lim resurslari hamda internet tarmog‘idan foydalanish imkoniyati mavjud.
Kafedraning moddiy-texnik bazasidan ma’ruza va amaliy mashg‘ulotlar, talabalar mustaqil ta’limi, kurs ishlari, laboratoriya tadqiqotlari hamda ilmiy izlanishlarda foydalaniladi. Xususan, tuproq namunalarini tahlil qilish, agrotexnik jarayonlarni o‘rganish, agrokimyoviy ko‘rsatkichlarni aniqlash va amaliy tajribalarni bajarishda laboratoriyalar muhim ahamiyatga ega.
O‘quv xonalari va jihozlardan foydalanish holati doimiy monitoring qilinadi, texnik xizmat ko‘rsatish ishlari olib boriladi hamda zaruratga qarab bosqichma-bosqich yangilanadi. Bu o‘quv jarayonining uzluksizligi va ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi.
Kafedra agrar soha uchun malakali mutaxassislar tayyorlash, tuproq unumdorligini oshirish, qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligini yaxshilash, ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish va xalqaro akademik hamkorlikni kengaytirish yo‘nalishlarida faoliyat olib bormoqda.