11.01.2022

“Har qanday jamiyat, davlat ma’lum adolatni himoya etuvchi, huquqiy qonunlar asosida idora etiladigan , adolatsizlikka yo‘l  qo‘yilmaydigan , qonun ustuvor bo’lgan adolatli  jamiyat  ta’limotini yaratishga,  uni rivojlantirishga katta hissa qo‘shadi”-   degan buyuk mutafakkir      Abu Ali Ibn Sino. Hozirgi vaqtda O’zbekistonning shiddat bilan o’sib, tobora rivojlanib borayotgan mamlakatga, inson, uning huquqlari, manfaat va erkinliklarini haqiqiy qadriyat deb biladigan demokratik, ijtimoiy- siyosiy va fuqarolik institutlariga ega bo’lgan mustaqil va suveren davlatga aylanishini ta’minlab bergan   ko’plab hal qiluvchi omillarni misol qilib keltirish mumkin. O’zbekistonning mustaqil rivojlanish davrida nafaqat umume’tirof etilgan inson huquqlari va erkinliklarining butun kompleksini qonuniy mustahkamlagan barqaror huquqiy baza tashkil etildi,balki inson huquqlari sohasida inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilishga rioya etishni o’rnatuvchi tartib va mexanizmlar ham yaratildi.Shu boisdan ham O’zbekiston Respublikasi  Prezidentining  2019 yil  9-yanvar  PF-5618- sonli “Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish tizimini  tubdan takomillashtirish to’g’risida»gi farmoni qabul qilindi.“Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish tizimini  tubdan takomillashtirish to’g’risida»gi farmonni qabul qilish zarurati:                               - Huquqiy madaniyatni yuksaltirishda, eng avvalo,huquqiy ta’lim va tarbiya borasidagi ishlar tizimli va uzviy olib borilmayapti;                                                                                           - Huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirishda shaxsiy manfaatlar hamda jamiyat manfaatlari o’rtasidagi muvozanatni saqlash g’oyalarini aholi ongiga singdirish ishlarining yetarli olib borilmasligi ham qonun ustuvorligini ta’minlashga o’zining jiddiy salbiy ta’sirini ko’rsatmoqda.-Aholining huquqiy ong va huquqiy madaniyatini yuksaltirishning innovatsion usullaridan, targ’ibotning  ilg’or va ta’sirchan vositalaridan, xorijiy davlatlarning bu boradagi ijobiy tajribalaridan yetarli darajada foydalanilmayapti. “Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish tizimini  tubdan takomillash-tirish to’g’risida» gi farmoniga muvofiq “ Jamiyatda  huquqiy  madaniyatni   yuksaltirish  Konsepsiyasi’’ ishlab chiqildi.  Konsepsiyaning asosiy maqsadi va vazifalari -   aholining barcha qatlamlari huquqiy savodxonlikka erishishi , o’z huquqlarini biladigan va qonunlarni hurmat qiladigan , huquqiy bilimlarini kundalik hayotda qo’llay oladigan, faol fuqarolik pozitsiyasiga ega bo’lgan , huquqbuzarlikka nisbatan murosasiz munosabatda bo’ladigan fuqarolarni tarbiyalashdan iborat.Konsepsiyaning asosiy yo’nalishlari.                                                                                   - bolalar  va yoshlar ongiga ilk huquqiy tushunchalarni va odob-axloq qoidalarini tizimli singdirib borish, huquqiy ta’lim-tarbiyani uzviy va tizimli olib borishga erishish; - huquqiy targ’ibotning innovatsion usullarini yaratish va joriy etish, huquqiy bilimlarni targ’ib qilishda ommaviy axborot vositalarining rolini kuchaytirish; -mansabdor shaxslar va fuqarolarda qonunga va huquqga bo’lgan hurmat hissini kuchaytirish, huquqbuzarliklar profilaktikasining samaradorligini ta’minlash.       “Jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish Konsepsiyasi”  mazmun-mohiyatini ta’lim muassasalarida o’rganish yuzasidan tavsiyalar:  - “Jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish Konsepsiyasi”  mazmun-mohiyati  bilan barcha ta’lim muassasasi  xodimlari, ota-onalar jamoasi va o’quvchilarni tanishtirish;                                                                                   -  Ta’lim muassasalari pedagogik jamoalari tomonidan barcha fanlar mazmuniga huquqiy savodxonlik kompetensiyasini singdirish,  sinf va maktab ota-onalar majlislarida targ’ibot ishlarini amalga oshirish;                                                         -Oilaviy notinchlik hamda bolalar nazoratsizligi va qarovsizligining oldini olish, bolalar orasidagi huquqbuzarlik va jinoyatlarning salbiy oqibatlari to’g’risida videodarslar tayyorlash.                                                                                                                                                           -  Maktablarda “Huquqiy axborot kuni” loyihasini tashkil etish, bunda aniq bir kunda rejalashtirilgan yo’nalish bo’yicha malakali mutaxassislar (advokatlar, notariuslar, yuridik xizmatlar xodimlari va boshqalar) tomonidan aholiga huquqiy tushuntirishlar berilishini ta'minlab borish                                                                     -  8-11 sinf ’’Davlat va huquq asoslari” darsligidagi  korrupsiya va jinoyatchilikning oldini olishga qaratilgan mavzularni yoritilishini kengaytirib, huquqiy masalalarni barcha huquq darsliglarida qo’llash va o’quvchi yoshlarning bunday vaziyatlarda o’zlarining mustaqil fikrlarini shakllantirish.-  Ijtimoiy sohani rivojlantirishga oid belgilangan tadbirlar mamlakatimizda yoshlarga oid davlat siyosatining  mazmun-mohiyati  bilan bog’liq ekanligini o’quvchi yoshlarga tushuntirish  hamda  maktablarda  huquqiy madaniyatni targ’ib etuvchi radioeshittirishlarni muntazam olib borish; (Payshanba –”Huquqiy savodxonlik “ kuni.)Street law” - (Ko’cha huquqi - oddiy huquq) loyihasi  hisoblanadi.   Street Law – ingliz tilida (ko’cha huquqlari) yoshlarga shahar ko’chalarida  ular duch keladigan har kungi huquqiy muammolarni yechimini o’rgatuvchi g’oya.Street Law yo’nalishlari:  1.  Demokratik, aqlli atrof-muhit  2. Zamonaviy interaktiv metodikalar     3. “Kundalik  huquq” “Street law” loyihasini keng joriy qilish bo’yicha quyidagi tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish:  -Huquqshunoslikka  ixtisoslashtirilgan oliy ta’lim muassasalari talabalari, yuridik kollejlar o’quvchilari, nodavlat tashkilotlar vakillaridan iborat ko’ngillilar (volonter) guruhini shakllantirish;                                                                                                       -“Street law” loyihasi amalga oshirilishini metodik ta’minlash choralarini ishlab chiqish;-ko’ngillilar guruhlari uchun interaktiv mashgulotlar olib borish metodikasi bo’yicha treninglar o’tkazish;                                                                                                            -ko’ngillilar tomonidan maktabgacha ta’lim muassasalari tarbiyalanuvchilari hamda umumta’lim maktablari o’quvchilari uchun mashgulotlar o’tkazish.                                                                                                                                        -Huquqshunoslikka ixtisoslashtirilgan oliy ta’lim muassasalari talabalari, yuridik kollejlar o’quvchilari, nodavlat tashkilotlar vakillaridan iborat ko’ngillilar (volonter) guruhini shakllantirish;                                                   Xulosa qilib shuni aytish mumkinki,   “Jamiyatda qonunlarga hurmat  ruhini  qaror toptirish - demokratik huquqiy davlat qurishning garovidir!”. Shunday ekan , qonun-larning samarali ishlashi uchun fuqarolarning huquqiy ongini , huquqiy madaniyatini, huquqiy mafkurasini yuksaltirish juda muhim. Aholining barcha tabaqalari , ayniqsa yosh avlodning huquqiy bilim saviyasini yuqori darajaga ko’tarish bilan biz qonun buzilishlari, adolatsizliklar , jinoyatlarning oldini olgan bo’lamiz. Zero, har bir fuqaro iqtisodiy va siyosiy islohotlar jadal o’tkazilayotgan hozirgi davrda qayerda ishlamasin, xizmat qilmasin, o’qima-sin, har qadamda huquqiy bilimga ehtiyoj sezishi tayin.Babayeva Vasila TashpulatovnaBuxDU Тabiiy yo’nalishlarda chet tili kafedrasi katta o’qituvchisiBabayeva  Lola Tashpulatovna.Buxoro shahar XTBga qarashli 25-maktab  I toifali tarix  fani  o’qituvchisi.Boboyev Xurshid  Mansurovich Buxoro shahar XTBga qarashli 1-maktab II  toifali tarix  fani  o’qituvchisi.