BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI / FILOLOGIYA FAKULTETI
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi
O‘zbek tili va adabiyoti, matnshunoslik, adabiy manbashunoslik, folklorshunoslik va milliy adabiy merosni o‘rganish hamda rivojlantirishga xizmat qiluvchi ilmiy-pedagogik maskan.
1933-yildan ilmiy an’ana
O‘zbek filologiyasi
Adabiyotshunoslik
Matnshunoslik
Folklorshunoslik
1933
Kafedra tashkil etilgan yil
801
O‘zbek filologiyasi yo‘nalishidagi bakalavriat talabalari
25
Magistratura mutaxassisliklarida tahsil olayotganlar
136
2025/2026-o‘quv yilida ish bilan ta’minlangan bitiruvchilar
Kafedra haqida
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi 1933-yilda tashkil etilgan bo‘lib, Buxoro davlat universitetining uzoq yillik ilmiy-pedagogik an’analariga ega kafedralaridan biri hisoblanadi. Kafedra faoliyati o‘zbek tili, milliy adabiyot, adabiyotshunoslik va filologik ta’limning rivojlanishi bilan chambarchas bog‘liq.
Kafedrada o‘zbek adabiyoti tarixi, hozirgi o‘zbek adabiy tili, adabiyot nazariyasi, matnshunoslik, adabiy manbashunoslik, folklorshunoslik va adabiy merosni o‘rganish yo‘nalishlarida ta’lim hamda ilmiy-tadqiqot faoliyati olib boriladi.
Kafedra faoliyatining muhim yo‘nalishlaridan biri milliy adabiy merosni chuqur o‘rganish, mumtoz adabiyot namunalarini tadqiq etish, o‘zbek tili va adabiyotini o‘qitish metodikasini takomillashtirish hamda iqtidorli talabalarni ilmiy izlanishlarga jalb etishdan iborat.
Kafedra professor-o‘qituvchilari O‘zbekiston va xorijdagi ilmiy markazlar, oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorlik qilib, filologiya, adabiyotshunoslik va tilshunoslik yo‘nalishlarida ilmiy hamda o‘quv-uslubiy faoliyatni rivojlantirib kelmoqdalar.
Kafedra tarixi va rivojlanish bosqichlari
1933-yil — Kafedraning tashkil etilishi
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tashkil etilib, filologiya fanlari bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash va ilmiy-pedagogik faoliyat olib borish yo‘lga qo‘yildi.
1945-yil — Ilmiy yo‘nalishlarning kengayishi
O‘zbek tilshunosligi va o‘zbek adabiyoti bo‘yicha alohida kafedralar shakllanib, mazkur sohalarda ta’lim va ilmiy tadqiqotlar rivojlantirildi.
1992-yil — Adabiyotshunoslik yo‘nalishlarining rivojlanishi
O‘zbek adabiyoti kafedrasi negizida XX asr o‘zbek adabiyoti va folklor hamda o‘zbek adabiyoti tarixi bo‘yicha mustaqil kafedralar tashkil etildi.
Zamonaviy bosqich — Filologik ta’lim va ilmiy meros
Kafedrada o‘zbek filologiyasi, matnshunoslik, adabiy manbashunoslik, mumtoz va zamonaviy adabiyot, folklorshunoslik yo‘nalishlari bo‘yicha bakalavriat, magistratura hamda ilmiy tadqiqot ishlari davom ettirilmoqda.
Ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklar
Kafedrada filologiya, tillarni o‘qitish, matnshunoslik va adabiy manbashunoslik sohalarida bakalavr va magistrlar tayyorlanadi.
BAKALAVRIAT
Bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari
60230100
Filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili)
801 nafar talaba
60230100
Filologiya va tillarni o‘qitish (tojik tili)
Tojik tili va filologiyasi yo‘nalishi bo‘yicha bakalavrlar tayyorlanadi.
60230300
Matnshunoslik va adabiy manbashunoslik (o‘zbek tili)
29 nafar talaba
MAGISTRATURA
Magistratura mutaxassisliklari
70230104
Adabiyotshunoslik (o‘zbek)
19 nafar magistrant
70230301
Matnshunoslik va adabiy manbashunoslik
6 nafar magistrant
OLIY TA’LIMDAN KEYINGI TA’LIM
Doktorantura va ilmiy ixtisosliklar
Kafedrada o‘zbek adabiyoti, zamonaviy adabiy jarayon va folklorshunoslik yo‘nalishlarida tayanch doktorantura, doktorantura hamda mustaqil izlanuvchilik asosida ilmiy kadrlar tayyorlanadi.
10.00.02
O‘zbek mumtoz adabiyoti
10.00.14
XX asr adabiyoti va hozirgi adabiy jarayon
10.00.08
Folklorshunoslik
Kafedraning ilmiy-tadqiqot faoliyati
Kafedrada o‘zbek mumtoz adabiyoti, XX asr adabiyoti va hozirgi adabiy jarayon, folklorshunoslik, matnshunoslik hamda adabiy manbashunoslik yo‘nalishlarida ilmiy izlanishlar olib boriladi. Tadqiqotlar o‘zbek adabiyotining tarixiy taraqqiyoti, milliy ma’naviy meros va adabiy jarayonlarni o‘rganishga qaratilgan.
ILMIY YO‘NALISH / 01
O‘zbek mumtoz adabiyoti
Mumtoz adabiy meros, badiiy asarlar va tarixiy adabiy manbalarni ilmiy o‘rganish.
ILMIY YO‘NALISH / 02
Zamonaviy adabiy jarayon
XX asr o‘zbek adabiyoti, zamonaviy adabiyotning rivojlanishi va yangi adabiy jarayonlarni tadqiq etish.
ILMIY YO‘NALISH / 03
Folklorshunoslik
Xalq og‘zaki ijodi, folklor namunalari, milliy an’analar va og‘zaki adabiy merosni o‘rganish.
ILMIY YO‘NALISH / 04
Matnshunoslik va manbashunoslik
Qo‘lyozma va adabiy matnlarni tadqiq qilish, adabiy manbalarni tahlil etish hamda ilmiy talqin qilish.
ILMIY-TADQIQOT MARKAZI
“Til, adabiyot va folklor” ilmiy-tadqiqot markazi
Kafedra huzurida faoliyat yurituvchi “Til, adabiyot va folklor” ilmiy-tadqiqot markazi professor-o‘qituvchilar va talabalarning ilmiy izlanishlarini qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi.
Markaz til, adabiyot va folklorshunoslik sohalarida ilmiy-tadqiqot faoliyatini rivojlantirish hamda ilmiy-uslubiy ishlarni tashkil etish uchun muhim baza hisoblanadi.
Ilmiy va akademik hamkorlik
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi respublikadagi tilshunoslik va adabiyotshunoslik yo‘nalishidagi yetakchi ilmiy muassasalar, oliy ta’lim tashkilotlari hamda xorijiy ilmiy markazlar bilan hamkorlik aloqalarini rivojlantirib kelmoqda.
ILMIY MUASSASA / 01
Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti
O‘zbek tili va adabiyoti bo‘yicha ilmiy hamkorlik yo‘nalishlaridan biri.
ILMIY MUASSASA / 02
Adabiyot muzeyi
Milliy adabiy meros va adabiyotshunoslik yo‘nalishidagi ilmiy aloqalar.
ILMIY MUASSASA / 03
Sharqshunoslik instituti
Sharq adabiyoti, tarixiy manbalar va filologik tadqiqotlar bilan bog‘liq ilmiy hamkorlik.
Oliy ta’lim muassasalari va xalqaro ilmiy aloqalar
Kafedra respublikaning boshqa oliy ta’lim muassasalaridagi tegishli kafedralar va xorijiy ilmiy markazlar bilan ilmiy hamkorlikni rivojlantirishga e’tibor qaratadi.
Talabalar amaliyoti
Kafedrada talabalarning nazariy bilimlarini amaliyot bilan mustahkamlash, pedagogik ko‘nikmalarini rivojlantirish va kelajakdagi kasbiy faoliyatga tayyorlashga alohida e’tibor qaratiladi.
2026/2027-O‘QUV YILI
Bitiruvchi talabalar pedagogik amaliyoti
2026/2027-o‘quv yilida bitiruvchi talabalar o‘z hududlaridagi umumiy o‘rta ta’lim maktablariga pedagogik amaliyot o‘tash uchun biriktirilgan. Amaliyot jarayonlarini tashkil etish va monitoring qilishda elektron platformadan foydalaniladi.
AMALIYOT BOSHLANISHI
07.09.2026
AMALIYOT YAKUNLANISHI
19.12.2026
Amaliyot davomida talabalar faoliyati ta’lim muassasalaridagi hamda universitet tomonidan biriktirilgan amaliyot rahbarlari orqali kuzatib boriladi.
2025/2026-O‘QUV YILI
Bitiruvchilar bandligi va kasbiy faoliyat
Kafedrada bitiruvchilarning ishga joylashishiga ko‘maklashish, ularni mutaxassisligiga mos ish o‘rinlariga yo‘naltirish va bandlik holatini monitoring qilish bo‘yicha tizimli ishlar olib boriladi.
136
Ish bilan ta’minlangan bitiruvchi
5
Bandligini ta’minlash ishlari davom ettirilayotgan bitiruvchi
Bitiruvchilarning kasbiy faoliyat yo‘nalishlari
Kafedra bitiruvchilari egallagan bilim va ko‘nikmalari asosida ta’lim, ilm-fan, nashriyot hamda boshqa tegishli sohalarda faoliyat yuritish imkoniyatiga ega.
O‘zbek tili va adabiyoti o‘qituvchisi
Umumta’lim maktablari va boshqa ta’lim muassasalari.
Metodist
O‘quv-uslubiy faoliyat va ta’lim jarayonini metodik ta’minlash.
Muharrir va korrektor
Nashriyot, ommaviy axborot vositalari va matnlar bilan ishlash.
Ilmiy va axborot-resurs faoliyati
Ilmiy muassasalar, kutubxonalar va axborot-resurs markazlari.
Kafedrada o‘qitiladigan asosiy fanlar
Kafedra tomonidan o‘zbek tili, adabiyotshunoslik, matnshunoslik, o‘qitish metodikasi va turdosh fanlar bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlari olib boriladi. Quyida fanlar ro‘yxatidan asosiy yo‘nalishlar bo‘yicha namunalar keltirilgan.
O‘zbek adabiyoti va adabiyotshunoslik
- O‘zbek adabiyoti tarixi
- Navoiyshunoslik
- Jahon adabiyoti
- Hozirgi adabiy jarayon
- Adabiyotshunoslik nazariyasi
- O‘zbek folklori
- Aruz ilmi
- Tasavvuf va badiiy ijod
Tilshunoslik va o‘qitish metodikasi
- Hozirgi o‘zbek adabiy tili
- O‘zbek tili va adabiyotini o‘qitish metodikasi
- Hozirgi tojik adabiy tili
- Tojik adabiyoti tarixi
- Tojik folklori
- Sharq tillari (arab, fors)
Matnshunoslik va adabiy manbashunoslik
- Matnshunoslik va adabiy manbashunoslik asoslari
- Alisher Navoiy asarlari matnshunosligi
- Xattotlik san’ati
- Mumtoz adabiy manbalarni sharhlash
- Adabiyotshunoslik asoslari
Ta’lim va ilmiy faoliyat uchun yaratilgan sharoitlar
Kafedrada o‘quv jarayonini zamonaviy pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida tashkil etish hamda ilmiy izlanishlarni rivojlantirish uchun moddiy-texnik imkoniyatlardan foydalaniladi.
TA’LIM MUHITI / 01
O‘quv auditoriyalari
Ma’ruza, seminar va amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etish uchun zarur o‘quv xonalari va jihozlar.
TA’LIM MUHITI / 02
Raqamli va multimedia vositalari
Kompyuter texnikasi, multimedia qurilmalari, proyektorlar va elektron ta’lim resurslari.
TA’LIM MUHITI / 03
O‘quv-uslubiy resurslar
O‘quv dasturlari, fan sillabuslari, metodik qo‘llanmalar, ilmiy va badiiy adabiyotlar.
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi — milliy til, adabiy meros va zamonaviy filologik ta’lim
Filologik ta’lim
O‘zbek filologiyasi, adabiyotshunoslik, matnshunoslik va adabiy manbashunoslik bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash.
Ilmiy tadqiqotlar
Mumtoz va zamonaviy adabiyot, folklor hamda milliy adabiy merosni o‘rganishga qaratilgan ilmiy faoliyat.
Ilmiy hamkorlik
Ilmiy markazlar, oliy ta’lim muassasalari va tadqiqot institutlari bilan hamkorlik aloqalarini rivojlantirish.
buxdu_rektor@buxdu.uz
(+998) 65 221-30-46
UZ
RU
EN
ZH-CN
