Maxsus imkoniyatlar

buxdu.uz

buxdu.uz-Buxoro Davlat Universiteti
Kafedra mudiri

ABDULLAYEV MEHRIDDIN JUNAYDULLOYEVICH

svg Kafedra mudiri_ (fan nomzodi yoki ilmiy unvonga ega)
svg Sport nazariyasi va metodikasi kafedrasi
svg abdullaevmehriddin1987@gmail.com
calendar 12.10.2026

Sport nazariyasi va metodikasi kafedrasi

BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI

SPORT NAZARIYASI VA METODIKASI KAFEDRASI

Jismoniy tarbiya, sport pedagogikasi, sport nazariyasi va metodikasi, yuqori malakali sportchilar hamda mutaxassislar tayyorlash.

1964
Kafedra tarixining boshlanishi
25
Professor-o‘qituvchilar
30 ga yaqin
Scopus va Web of Science maqolalari
2025–2027
Innovatsion loyiha muddati

Kafedra haqida

Sport nazariyasi va metodikasi kafedrasi tarixi 1964-yilda S. Orjonikidze nomidagi Buxoro davlat pedagogika institutida tashkil etilgan “Jismoniy tarbiya asoslari va gimnastika” kafedrasiga borib taqaladi.

Kafedraning dastlabki professor-o‘qituvchilari A.Q. Atoyev, G.G. Krishovlikov, G.A. Zverov, A. Aleksandrovskiy, G. Shapalova, I.Yu. Yusupov, R.A. Xaxlova va X.R. Rajabov bo‘lgan.

Bugungi kunda kafedrada 25 nafar professor-o‘qituvchi faoliyat yuritmoqda. Kafedraga pedagogika fanlari doktori (DSc), professor Mehriddin Junaydulloyevich Abdullayev rahbarlik qilmoqda. Kafedra sport ta’limi, ilmiy izlanishlar, xalqaro hamkorlik va yuqori natijalarga erishayotgan sportchilarni tayyorlashga alohida e’tibor qaratadi.

Kafedra mudiri

KAFEDRA MUDIRI • 2024-YILDAN

Abdullayev Mehriddin Junaydulloyevich

Pedagogika fanlari doktori (DSc), professor

Kafedraning tarixiy rivojlanishi

1964–1983

Jismoniy tarbiya asoslari va gimnastika kafedrasi

1964-yilda tashkil etilgan kafedraga A.Q. Atoyev rahbarlik qilgan. Mazkur davrda jismoniy tarbiya, gimnastika, kurash va boshqa sport turlari bo‘yicha o‘quv-metodik faoliyat shakllangan.

1976–1984

I.I. Burnashev rahbarligi

Pedagogika fanlari nomzodi, dotsent Irek Izzatullayevich Burnashev “Jismoniy tarbiya asoslari va kurash” kafedrasiga rahbarlik qilgan. Basketbol sportini rivojlantirish, sportchilarni tayyorlash va moddiy-texnik bazani mustahkamlashga katta hissa qo‘shgan.

1984–2008

Professor A.Q. Atoyev rahbarligi

Pedagogika fanlari doktori, professor A.Q. Atoyev rahbarligida sport ta’limi rivojlantirildi, professor-o‘qituvchilarning ilmiy salohiyati oshirildi, gimnastika, suzish, erkin kurash, yunon-rum kurashi, sambo va milliy kurash to‘garaklari faoliyati yo‘lga qo‘yildi.

2008–2012

G‘.M. Salimov rahbarligi

“Jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyoti” kafedrasiga G‘ayrat Muhammedovich Salimov rahbarlik qilgan. Jismoniy madaniyat va xotin-qizlar sporti yo‘nalishlarida mutaxassislar tayyorlangan, talabalar fan olimpiadalarida sovrinli o‘rinlarga erishgan.

2012–2019

Q.P. Arslonov rahbarligi

Dotsent Qahramon Polvonovich Arslonov rahbarligida jismoniy madaniyat va sport ta’limi rivojlandi, yakkakurash turlariga ixtisoslashgan sport zali foydalanishga topshirildi, yangi o‘quv adabiyotlari yaratildi.

2019–2024

R.S. Shukurov rahbarligi

Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), professor Rayim Salimovich Shukurov rahbarligida sport faoliyati, sport psixologiyasi va adaptiv jismoniy tarbiya yo‘nalishlari rivojlandi. 20 dan ortiq zamonaviy o‘quv adabiyotlari yaratildi.

2024–HOZIRGACHA

M.J. Abdullayev rahbarligi

Professor Mehriddin Junaydulloyevich Abdullayev rahbarligida ilmiy-tadqiqot ishlari, sport ta’limi, xalqaro hamkorlik va innovatsion loyihalar rivojlantirilmoqda. 2025–2026-o‘quv yilidan qo‘l jangi va taekvondo yo‘nalishlari ochilgan.

Professor Abdulla Qodirovich Atoyevning ilmiy-pedagogik faoliyati

Abdulla Qodirovich Atoyev (1937–2012) 1960-yilda Buxoro davlat pedagogika institutida o‘qituvchilik faoliyatini boshlagan. 1964-yilda milliy kurash bo‘yicha faxriy sport ustasi unvoniga sazovor bo‘lgan. 1967-yilda O‘zbekiston xalq maorifi a’lochisi nishoni bilan taqdirlangan.

1967–1969-yillarda P.F. Lesgaft nomidagi Leningrad jismoniy tarbiya instituti aspiranturasida tahsil olgan. Yunon-rum va erkin kurash bo‘yicha respublika toifasidagi hakam unvoniga ega bo‘lgan.

1970-yilda “O‘zbekistonda o‘quvchilarda jismoniy sifatlarni rivojlantirishda milliy sport elementlari, xalq o‘yinlari va maxsus mashqlarni qo‘llash samaradorligini tekshirish” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan va “Shavkatli mehnati uchun” medali bilan mukofotlangan.

1971–1981-yillarda Jismoniy tarbiya fakulteti dekani bo‘lib ishlagan. 1973-yilda dotsent, 1974-yilda O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan murabbiy, 1978-yilda “Ittifoq jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” unvoni bilan taqdirlangan. 1985-yilda professor ilmiy unvonini olgan, 1987-yilda akademik T.N. Qori-Niyoziy medali bilan mukofotlangan.

1970–1990-yillarda jismoniy tarbiya bo‘yicha o‘quv-tadrisiy kengash raisi, 1991–2010-yillarda O‘zbekiston, Tojikiston va Turkmanistondagi ixtisoslashgan ilmiy kengashlar a’zosi bo‘lgan.

Olim 2 nafar fan doktori, 10 nafar fan nomzodi va 50 dan ortiq magistrga ilmiy rahbarlik qilgan.

Asarlari: “Bolalarni chaqqon, epchil va baquvvat qilib tarbiyalash” (1987), “Farzandlarimiz barkamol bo‘lsin” (1993), “Bolalar sportini rivojlantirish” (2007).

Dotsent Irek Izzatullayevich Burnashevning faoliyati

Irek Izzatullayevich Burnashev (1940–2014) 1964–1968-yillarda Buxoro davlat pedagogika institutining Jismoniy tarbiya fakultetida tahsil olgan.

1968–1973-yillarda o‘qituvchi, 1973–1976-yillarda katta o‘qituvchi, 1976–1983-yillarda kafedra mudiri, 1983–1984-yillarda dekan muovini, 1984–1992-yillarda dekan, 1992–2000-yillarda Milliy sport turlari kafedrasi mudiri, 2000–2006-yillarda Jismoniy tarbiya nazariyasi asoslari va kurash kafedrasi mudiri, 2006–2011-yillarda dotsent lavozimlarida ishlagan.

Uning rahbarligidagi BuxDU basketbol jamoasi mamlakat chempionatlari, O‘zbekiston kubogi, Universiada va xalqaro musobaqalarda sovrinli o‘rinlarni egallagan.

Mustaqillik yillarida 29 nafar sport ustasi va 40 dan ortiq sport ustaligiga nomzod tayyorlagan. 11 nafar shogirdi O‘zbekiston milliy terma jamoasida ishtirok etgan. Shogirdlari orasida Arsen Ilyasov ham bor.

1978-yilda “O‘zbekiston Respublikasi xalq maorifi a’lochisi”, 1981-yilda sobiq Ittifoq “Xalq maorifi a’lochisi” nishonlari bilan mukofotlangan. 1991-yilda “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan murabbiy” faxriy unvonini olgan.

Uslubiy qo‘llanmalari: “Внеклассная работа по баскетболу в общеобразовательной школе”, “Организация и методика подготовки юных баскетболистов в специализированных классах общеобразовательных школ”.

Tarixiy davrlarda faoliyat yuritgan professor-o‘qituvchilar

1984–2008: B. Bozorov, L.P. Shuliko, Sh.R. Vafoyev, I.I. Ashurov, B.Ya. Fozilov, R.H. Kadirov, F.F. Qurbonov, Q.P. Arslonov, I.T. Xamrayev, K.X. Qurbonov, Sh.D. Abdullayev, G.M. Salimov, J.R. Jo‘rayev, I.I. Saidov.

2008–2012: B.Ya. Fozilov, R.H. Kadirov, F.F. Qurbonov, Q.P. Arslonov, I.T. Xamrayev, K.X. Qurbonov, Sh.D. Abdullayev, J.R. Jo‘rayev, I.I. Saidov, R.S. Shukurov, F.B. Muzaffarova, X.N. Xakimov, Z.Sh. Yusupova, A.Sh. Inoyatov.

2012–2019: X.A. Botirov, B.Ya. Fozilov, R.H. Kadirov, F.F. Qurbonov, I.T. Xamrayev, K.X. Qurbonov, Sh.D. Abdullayev, J.R. Jo‘rayev, I.I. Saidov, R.S. Shukurov, F.B. Muzaffarova, X.N. Xakimov, Z.Sh. Yusupova, A.Sh. Inoyatov, J.I. Kurbanov, E. Islomov, N.A. Munirov, N.I. Davronov, N.M. Muxitdinova, A.T. Toshev, A.A. Afraimov.

2019–2024: X.A. Botirov, Q.P. Arslonov, R.H. Kadirov, I.T. Xamrayev, Sh.D. Abdullayev, J.R. Jo‘rayev, I.I. Saidov, F.B. Muzaffarova, X.N. Xakimov, Z.Sh. Yusupova, A.Sh. Inoyatov, J.I. Kurbanov, E. Islomov, N.A. Munirov, N.I. Davronov, N.M. Muxitdinova, A.T. Toshev, G.M. Akramova, F.I. Qo‘ziyeva, M.M. Ibragimov, F.F. Qoraboyev, N.Ya. Sultonova, J.R. Abitova, Sh. Namozov, S.T. Ne’matov, L.A. Azimov, N.Z. Jumayev.

Ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklar

Bakalavriat — kunduzgi ta’lim

61010300

Sport faoliyati

Boks, kurash, erkin kurash, dzyudo

60310900

Psixologiya

Sport psixologiyasi

61010300

Adaptiv jismoniy tarbiya va sport

Kunduzgi ta’lim

Kechki va sirtqi ta’lim

KECHKI TA’LIM

61010300 — Sport faoliyati (erkin kurash)

SIRTQI TA’LIM
  • 61010300 — Sport faoliyati (boks)
  • 61010300 — Sport faoliyati (dzyudo)
  • 61010300 — Sport faoliyati (erkin kurash)
  • 61010300 — Sport faoliyati (kurash)
  • 5112000 — Jismoniy madaniyat

Magistratura

71010201

Sport faoliyati (boks)

7100303

Adaptiv sog‘lomlashtirish, jismoniy tarbiya va sport

2025–2026-O‘QUV YILIDAN YANGI YO‘NALISHLAR

61010300 — Sport faoliyati (qo‘l jangi)

61010300 — Sport faoliyati (taekvondo)

Kafedrada o‘qitiladigan fanlar

Fanlar ro‘yxatini ko‘rish — 18 ta
  1. Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi
  2. Suzish
  3. Kurash
  4. Dzyudo kurashi
  5. Belbog‘li kurash
  6. Turon kurashi
  7. Jismoniy tarbiya va olimpiya harakati tarixi
  8. Suzishni o‘rgatish metodikasi
  9. Gimnastikani o‘rgatish metodikasi
  10. Jismoniy tarbiya, sport nazariyasi va uslubiyati
  11. Jismoniy tarbiya va sport pedagogikasi
  12. Psixologiya va sport psixologiyasi
  13. Sport menejmenti
  14. Sport pedagogik mahoratini oshirish
  15. Sport turlari nazariyasi va uslubiyoti
  16. Sport maktabi va maktab ish hujjatlarini yuritish metodikasi
  17. Mutaxassislikka kirish
  18. Sport bayramlarini tashkil etish va o‘tkazish metodikasi

Professor-o‘qituvchilar tarkibi

Kafedrada 25 nafar professor-o‘qituvchi faoliyat yuritmoqda. Ular orasida fan doktorlari, professorlar, dotsentlar va o‘qituvchilar mavjud.

Kafedra jamoasi — 25 nafar
№ F.I.Sh. Ilmiy daraja va lavozimi
1Abdullayev Mehriddin JunaydulloyevichPedagogika fanlari doktori (DSc), professor, kafedra mudiri
2Kadirov Rashid XamidovichPedagogika fanlari nomzodi, professor
3Salimov G‘ayrat MuxammedovichPedagogika fanlari nomzodi, professor
4Shukurov Rahim SalimovichPhD, professor
5Inoyatov Abdullo ShodiyevichPhD, professor
6Arslonov Qaxramon PolvonovichProfessor
7Namozov Sherzod NasimovichProfessor, ikki karra Paralimpiya chempioni
8Jumayev Nodir ZaynidinovichPhD, dotsent
9Sayfulloyev Azizbek AmrulloyevichPhD, dotsent
10Akramov Abdufattoh ShavkatovichPhD, dotsent
11Munirov Nurali AlisherovichDotsent
12Ibragimov Mironshoh MuxammadovichDotsent
13Alisher TemirovichDotsent
14Sultonova Nargiza YakubjanovnaDotsent
15Nurullayev Abdurashid RuzimboyevichDotsent
16Nematov Soxib TeshayevichDotsent
17Abitova Jasmina RuslanovnaDotsent
18Qobiljonov Qosimjon Qobiljon o‘g‘liDotsent
19Qurbonov Jo‘rabek IsmatovichDotsent
20Qoraboyev Fazlidin FaxridinovichO‘qituvchi
21Mamanazarov Akmal AnvarovichO‘qituvchi
22Yusupova Zulfizar SharipovnaO‘qituvchi
23Jo‘rayev Jo‘ra RaxmonovichO‘qituvchi
24Samadov Sardor SodiqovichO‘qituvchi
25G‘ulomov Nasillo Baxshillo o‘g‘liO‘qituvchi

Ilmiy-tadqiqot faoliyati

Kafedra professor-o‘qituvchilari jismoniy tarbiya, sport mashg‘ulotlari nazariyasi, sport pedagogikasi, sport psixologiyasi va sportchilarning tayyorgarligini takomillashtirish yo‘nalishlarida ilmiy izlanishlar olib bormoqda.

84
OAK tasarrufidagi jurnallarda maqolalar
54
Xalqaro jurnallarda maqolalar
9
Darsliklar
24
Mualliflik guvohnomalari

2024–2026-yilning birinchi yarim yilligi bo‘yicha natijalar

Kafedra taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu davrda 84 ta OAK maqolasi, 54 ta xalqaro ilmiy maqola, 9 ta darslik, 8 ta monografiya, 8 ta o‘quv qo‘llanma va 24 ta mualliflik guvohnomasi qayd etilgan.

INNOVATSION LOYIHA • 2025–2027

Sportchilarning psixologik holatini nazorat qilish va baholash bo‘yicha mobil laboratoriya yaratish

Loyiha raqami: IL-9124104713

Loyiha rahbari: M.J. Abdullayev

Innovatsion loyiha sportchilarning psixologik holatini nazorat qilish va baholashga mo‘ljallangan mobil laboratoriyani yaratishga qaratilgan.

Ilmiy salohiyatning rivojlanishi

2012–2019: 2 nafar pedagogika fanlari nomzodi, dotsent ishga qabul qilingan, 2 ta dotsent ilmiy unvoni olingan.

2019–2024: 5 nafar professor-o‘qituvchi PhD dissertatsiyasini himoya qilgan, 3 ta dotsent va 3 ta professor ilmiy unvoni olingan.

2024-yildan: 3 nafar professor-o‘qituvchi PhD, 1 nafar professor-o‘qituvchi DSc dissertatsiyasini himoya qilgan. OAK qaroriga asosan 3 ta dotsent va 1 ta professor ilmiy unvoni berilgan.

O‘quv va ilmiy adabiyotlar

Kafedra olimlari tomonidan yaratilgan adabiyotlar
  • A.Q. Atoyev: “Bolalarni chaqqon, epchil va baquvvat qilib tarbiyalash” (1987).
  • A.Q. Atoyev: “Farzandlarimiz barkamol bo‘lsin” (1993).
  • A.Q. Atoyev: “Bolalar sportini rivojlantirish” (2007).
  • I.I. Burnashev: “Внеклассная работа по баскетболу в общеобразовательной школе”.
  • I.I. Burnashev: “Организация и методика подготовки юных баскетболистов в специализированных классах общеобразовательных школ”.
  • Q.P. Arslonov: “Milliy kurash turlari va uni o‘qitish texnologiyalari”.
  • X.N. Xakimov: “Gimnastika va uni o‘qitish metodikasi”.
  • R.S. Shukurov: “Turon kurashi”.
  • R.X. Kadirov: “Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi”.

2019–2024-yillarda 20 dan ortiq zamonaviy o‘quv adabiyotlari yaratilgan. 2024-yildan keyingi davrda ham jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlarining nazariy asoslariga bag‘ishlangan 10 dan ortiq yangi o‘quv adabiyotlari tayyorlangan.

Xalqaro va respublika hamkorligi

Kafedra xorijiy hamda respublikamizdagi oliy ta’lim muassasalari bilan ta’lim, sport va ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlarida hamkorlik aloqalarini rivojlantirib kelmoqda.

Xorijiy hamkorlar

  • Janubiy Ural davlat pedagogika universiteti
  • Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti bilan bog‘liq pedagogika yo‘nalishidagi hamkorlik
  • Moskva davlat pedagogika universiteti
  • Qozon federal universiteti
  • Volga davlat jismoniy tarbiya, sport va turizm universiteti
  • Xorijiy universitetlarning O‘zbekistondagi filiallari

Respublikadagi hamkorlar

  • O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti
  • Termiz davlat universiteti
  • Urganch davlat universiteti
  • Guliston davlat universiteti
  • Boshqa oliy ta’lim muassasalari

Sport yutuqlari

1
Parij–2024 Olimpiadasi g‘olibi
10+
Jahon chempionlari
20 ga yaqin
Osiyo musobaqalari g‘oliblari
100+
Respublika g‘olib va sovrindorlari

Olimpiya va Paralimpiya chempionlari

Abdumalik Xalloqov — 2024-yil Parij Olimpiadasi g‘olibi, kafedra ta’lim yo‘nalishlarida tahsil olayotgan sportchilar qatorida qayd etilgan.

Sherzod Nasimovich Namozov — ikki karra Paralimpiya o‘yinlari chempioni, kafedra professori.

Universiada musobaqalaridagi tarixiy natijalar
Yil Musobaqa / sport turi Natija
2000Basketbol — I.I. Burnashev1-o‘rin
2000Kurash — Q.P. Arslonov2-o‘rin
2002Basketbol — I.I. Burnashev1-o‘rin
2002Kurash — Q.P. Arslonov2-o‘rin
2002Belbog‘li kurash3-o‘rin
2002Dzyudo3-o‘rin
2016Erkin kurash — Q.P. Arslonov3-o‘rin
2016Boks2-o‘rin
2023Dzyudo — Q.P. Arslonov, L.A. Azimov1-o‘rin
2023Kurash1-o‘rin

Universiada–2002: Buxoro viloyati umumjamoa hisobida 2-o‘rinni egallagan.

Universiada–2024 natijalari
Sport turi Murabbiylar Natija
Erkin kurashQ.P. Arslonov, A.T. Toshev1-o‘rin
Yunon-rum kurashi—2-o‘rin
DzyudoSh. Namozov, A.A. Mamanazarov1-o‘rin
KurashR.S. Shukurov, N. G‘ulomov5-o‘rin
Belbog‘li kurashJ.R. Jo‘rayev, F.F. Qoraboyev6-o‘rin
Umumjamoa natijasi: Buxoro viloyati jamoasi Universiada–2024 musobaqasida 2-o‘rinni egallagan.

Ma’naviy-ma’rifiy va ijtimoiy faoliyat

Kafedra jamoasi talaba-yoshlarning ma’naviy dunyoqarashini rivojlantirish, sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish va sportga qiziqishni kuchaytirishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etib kelmoqda.

  • Jismoniy imkoniyati cheklangan o‘quvchilar ishtirokida sport tadbirlarini tashkil etish.
  • Olimpiya chempioni Sh. Zoirov bilan uchrashuvlar o‘tkazish.
  • “Uch avlod” uchrashuvlarini tashkil etish.
  • Xotin-qizlar sportini rivojlantirishga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjumanlar o‘tkazish.
  • “Besh tashabbus olimpiadasi” va boshqa ommaviy sport musobaqalarida faol ishtirok etish.

Mukofotlar va e’tiroflar

2021-YIL 24-DEKABR

“O‘zbekiston sport faxriysi”

Q.P. Arslonov O‘zbekiston sport tashkilotlari faxriylari kengashining 12-sonli buyrug‘iga asosan mazkur ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan.

2026-YIL 25-SENTABR

“Oliy ta’lim a’lochisi”

Q.P. Arslonov O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 405-sonli buyrug‘iga asosan mazkur ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan.

TA’LIM • SPORT • ILM-FAN • INNOVATSIYA

Sport nazariyasi va metodikasi kafedrasi

Kafedra yuqori malakali sport mutaxassislarini tayyorlash, sportchilarning ilmiy asoslangan tayyorgarligini takomillashtirish, milliy va xalqaro sport yutuqlarini rivojlantirish hamda zamonaviy innovatsion texnologiyalarni ta’lim va sport amaliyotiga tatbiq etishga xizmat qiladi.

Resurslar