Maxsus imkoniyatlar

buxdu.uz-Buxoro Davlat Universiteti
Kafedra mudiri

SAYFILLAEVA DILFUZA KAXRAMONOVNA

svg Kafedra mudiri_ (fan nomzodi yoki ilmiy unvonga ega)
svg Islom tarixi va manbashunoslik, falsafa kafedrasi
calendar 21.10.2026

Islom tarixi va manbashunosligi, falsafa kafedrasi

BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI

Islom tarixi va manbashunosligi, falsafa kafedrasi

Falsafiy tafakkur, islom tarixi, manbashunoslik, sharq tillari va Markaziy Osiyo mutafakkirlarining ilmiy merosini o‘rganish, tadqiq etish hamda malakali mutaxassislar tayyorlash.

1964-yildan tarixiy meros Falsafa va islomshunoslik Ilmiy tadqiqotlar Xalqaro hamkorlik
21
Professor-o‘qituvchi
44
Umumiy fanlar soni
46
Ilmiy rahbarlikdagi iqtidorli talaba
23 108
Umumiy o‘quv soati

Kafedra haqida

Buxoro davlat universitetida falsafa yo‘nalishining shakllanishi 1964-yilda tashkil etilgan “Falsafa” kafedrasi tarixi bilan bog‘liq. Kafedraning ilmiy va pedagogik an’analari yillar davomida taniqli olimlar, professorlar va tadqiqotchilar faoliyati orqali rivojlangan.

Bugungi kunda kafedra falsafa, islom tarixi, manbashunoslik, diniy-falsafiy meros, sharq tillari, axloq, mantiq va tasavvuf yo‘nalishlarida ta’lim berish hamda ilmiy izlanishlar olib borishga ixtisoslashgan.

Kafedra faoliyatida tarixiy manbalarni tahlil qilish, ilmiy tafakkurni rivojlantirish, iqtidorli talabalarni qo‘llab-quvvatlash va xalqaro ilmiy hamkorlikni kengaytirish muhim o‘rin egallaydi.

KAFEDRA RAHBARIYATI

Sayfillayeva D.K.

Kafedra mudiri — falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent

2024-yil 5-sentabrdan boshlab kafedraga rahbarlik qilib kelmoqda.

Kafedra tarixi va rivojlanish bosqichlari

Falsafa kafedrasi tarixida taniqli olimlarning faoliyati, ilmiy maktablar va tashkiliy o‘zgarishlar muhim o‘rin tutadi.

1964-yil — Kafedra tashkil etilishi

Buxoro davlat universitetida “Falsafa” kafedrasi tashkil etildi. Dastlab kafedraga falsafa fanlari nomzodi, dotsent N.I. Jabborov rahbarlik qildi.

1975–1983-yillar — Ilmiy-pedagogik faoliyat

Kafedra tarixida falsafa fanlari nomzodi, dotsent R.R. Raxmonovning rahbarlik faoliyati muhim o‘rin tutadi. Manbada M.X. Maxmudovning 1980–1982-yillardagi rahbarlik davri ham qayd etilgan.

1986–1998-yillar — Ikki kafedra faoliyati

Universitetda tabiatshunoslik sohalari falsafasi va gumanitar fanlar falsafasi bo‘yicha ikkita alohida kafedra faoliyat yuritgan.

1992–1999-yillar — Ilmiy maktablar rivoji

Gumanitar fanlar falsafasi kafedrasiga professor N.I. Jabborov, tabiatshunoslik fanlari falsafasi kafedrasiga professor M.N. Boltayev rahbarlik qilgan.

2004–2010-yillar — Ta’lim va ilmiy faoliyat

Falsafa fanlari nomzodi, dotsent O.T. Sharipova kafedraga 2010-yil 31-martgacha rahbarlik qilgan.

2010–2013-yillar

Kafedraga falsafa fanlari nomzodi, dotsent R.O‘. Shokirov rahbarlik qilgan.

2013–2024-yillar

2013-yil yanvaridan 2024-yilgacha kafedrani falsafa fanlari nomzodi, dotsent B.B. Namozov boshqargan.

2024-yildan — Yangi bosqich

2024-yil 5-sentabrdan dotsent D.K. Sayfillayeva kafedra mudiri sifatida faoliyat yuritmoqda.

Kafedra rivojiga hissa qo‘shgan olimlar haqida batafsil

N.I. Jabborov va R.R. Raxmonov rahbarligida doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalari himoya qilingan. N.I. Jabborov kafedra hamda universitetning ilmiy nufuzini yuksaltirishga katta hissa qo‘shgan.

M.X. Maxmudov o‘quv, o‘quv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot va ma’naviy-ma’rifiy ishlarni rivojlantirish, kafedraning moddiy sharoitlarini yaxshilashga e’tibor qaratgan.

M.Ya. Atoyeva kafedra rahbarligidan tashqari universitet xotin-qizlar qo‘mitasining raisi sifatida ham faoliyat yuritgan.

A.A. Isoyev kafedra mudiri, fakultet dekani va institut partiya tashkiloti kotibi lavozimlarida ishlagan.

Q.G. Obidov o‘quv jarayonini takomillashtirish, dasturlarni rivojlantirishga hissa qo‘shgan va 1978–1992-yillarda ilmiy kengash kotibi vazifasini bajargan.

KAFEDRANING ILMIY MEROSI

Professor Muhammad Nazarovich Boltayev ilmiy maktabi

O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, falsafa fanlari doktori, professor M.N. Boltayev respublikamiz va qo‘shni davlatlarda tanilgan olimlardan biri sifatida falsafiy tadqiqotlar rivojiga salmoqli hissa qo‘shgan.

40+

Monografiya va qo‘llanmalar

O‘zbek, rus va tojik tillarida yaratilgan ilmiy nashrlar.

300 ga yaqin

Ilmiy maqolalar

Ilmiy va ilmiy-ommabop tadqiqot ishlari.

30+

Dissertatsiya himoyalari

Olim ilmiy rahbarligida nomzodlik va doktorlik darajasini olgan tadqiqotchilar.

Ta’lim yo‘nalishlari va ilmiy ixtisosliklar

Bakalavriat

60220500 — Falsafa (faoliyat turlari bo‘yicha)

60220300 — Islom tarixi va manbashunosligi

Magistratura

70220206 — Islomshunoslik

1-kurs: 7 nafar magistrant

2-kurs: 6 nafar magistrant

Doktorantura

09.00.03 — Falsafa tarixi

09.00.04 — Ijtimoiy falsafa

Magistrantlar va doktorantlar

13
Magistrant (7+6)
2
Falsafa tarixi bo‘yicha tayanch doktorant
4
Falsafa tarixi bo‘yicha doktorant
2
Ijtimoiy falsafa bo‘yicha doktorant

Ilmiy-pedagogik salohiyat

Kafedra materiallarida umumiy professor-o‘qituvchilar soni 21 nafar, ilmiy salohiyat ko‘rsatkichi esa 50 foiz deb qayd etilgan.

1
Fan doktori (DSc)
9
PhD yoki fan nomzodi
1
Katta o‘qituvchi
7
O‘qituvchi

Izoh: umumiy o‘qituvchilar soni va lavozimlar bo‘yicha ko‘rsatkichlar manbada alohida keltirilgan.

O‘quv faoliyati ko‘rsatkichlari

32
Bakalavriat fanlari
12
Magistratura fanlari
44
Umumiy fanlar
23 108
O‘quv soati

Kafedrada o‘qitiladigan fanlar

Kafedrada falsafa, islom tarixi, manbashunoslik, sharq tillari, axloqshunoslik va ma’naviy merosga oid fanlar o‘qitiladi. Quyida manbada nomma-nom ko‘rsatilgan 39 ta fan mavzu yo‘nalishlari bo‘yicha jamlandi.

Falsafa, mantiq va axloqshunoslik
  • Barqaror taraqqiyot va globallashuv falsafasi
  • Estetika
  • Etika
  • Falsafa
  • Falsafa tarixi
  • Falsafiy antropologiya
  • Kasb etikasi
  • Mantiq
  • Mantiq tarixi va nazariyasi
  • Ontologiya va bilish nazariyasi
  • Ta’lim falsafasi
  • Tarbiya va ta’lim falsafasi
  • Turkiy xalqlar falsafasi
Islom tarixi va islomshunoslik
  • Din niqobidagi tahdidlarga qarshi immunitetni shakllantirish asoslari
  • Dinshunoslik
  • Dunyo dinlari tarixini qiyosiy o‘rganish
  • Islom falsafasi
  • Islom madaniyati asoslari
  • Islom tarixi
  • Islom tarixi (mintaqaviy yondashuv)
  • Islom tarixi va manbashunosligi
  • Islom tarixshunosligi
  • Islomshunoslik
  • Qur’onshunoslik va hadisshunoslik
  • Qur’onshunoslik manbalari
Manbashunoslik, tarix va ilmiy meros
  • Islom manbashunosligi va tarixnavisligining dolzarb masalalari
  • Kodikologiya, tekstologiya
  • Markaziy Osiyo mutafakkirlari ilmiy merosi
  • Markaziy Osiyo tasavvuf tariqatlari tarixi
  • Markaziy Osiyo xalqlari etnologiyasi
  • Me’moriy yodgorliklar tarixi va epigrafika
  • Naqshbandiya ta’limoti asoslari
  • Tasavvuf falsafasi
  • Tasavvuf va tariqatlar tarixi
Sharq tillari va o‘qitish metodikasi
  • Arab tili
  • Eski o‘zbek yozuvi va turkiy matnlarni o‘rganish va tahlil etish
  • Fors tili
  • Maxsus fanlar o‘qitish metodikasi
  • Sharq tillari (arab, fors)

2024-yildagi ilmiy va nashriyot faoliyati

Kafedra tomonidan taqdim etilgan 2024-yil ma’lumotlariga ko‘ra quyidagi ilmiy va o‘quv-uslubiy ishlar amalga oshirilgan.

4
Darslik
4
Monografiya
5
Scopus jurnallari va konferensiyalaridagi ishlar
17,5 mln
So‘mlik xo‘jalik shartnomasi
2024-yil ilmiy ishlarining batafsil ko‘rsatkichlari
  • 4 ta darslik
  • 1 ta arab tilidagi izohli lug‘at
  • 1 ta badiiy risola
  • 3 ta darslik guvohnomasi
  • 4 ta monografiya
  • 20 ta mahalliy OAK tasarrufidagi jurnallardagi maqola
  • 20 ta xalqaro OAK tasarrufidagi jurnallardagi maqola
  • 10 ta xalqaro konferensiya va elektron jurnallardagi ish
  • 30 ta mahalliy tezis va konferensiya materiali
  • Scopus jurnallari va konferensiyalarida jami 5 ta ish
TALABALAR BILAN ISHLASH

Iqtidorli talabalar va ilmiy rahbarlik

Kafedra professor-o‘qituvchilari talabalarni ilmiy faoliyatga jalb etish, tadqiqot ko‘nikmalarini shakllantirish hamda nomdor stipendiya tanlovlariga tayyorlash ustida ish olib boradi.

46 nafar

Iqtidorli talaba

Professor-o‘qituvchilar ilmiy rahbarligida tadqiqot olib borayotgan talabalar.

4 nafar

Stipendiya nomzodlari rejasi

O‘quv yili davomida nomdor stipendiyalarga nomzod sifatida tavsiya etish rejalashtirilgan talabalar.

Talabalar to‘garaklari

To‘garaklarga asosan iqtidorli, faol, tarix va manbashunoslikka qiziquvchi talabalar jalb etilgan.

Arab va fors tili

Sharq tillarini o‘rganish orqali tarixiy va diniy-falsafiy manbalar bilan ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish.

Xattotlik

An’anaviy yozuv madaniyati va qo‘lyozma merosiga qiziqishni qo‘llab-quvvatlash.

Xalqaro va respublika hamkorligi

Kafedra mamlakatimizdagi va xorijdagi oliy ta’lim muassasalari hamda ilmiy-madaniy tashkilotlar bilan hamkorlik olib boradi.

7 ta

Xorijiy hamkor

Turkiya, Rossiya, Tojikiston, Xitoy va boshqa davlatlardagi oliy ta’lim muassasalari.

Xorijiy hamkorlarni ko‘rish
  • Istanbul universiteti
  • Muğla Sıtkı Koçman universiteti
  • Ural federal universiteti
  • Qozon federal universiteti
  • Tojikiston davlat universiteti
  • Xitoy shimoli-g‘arbiy universiteti
  • Shahid Chamron universiteti
5 ta

Respublika hamkori

Oliy ta’lim muassasalari va tarixiy-madaniy meros bilan ishlovchi tashkilotlar.

Respublika hamkorlarini ko‘rish
  • O‘zbekiston Milliy universiteti (O‘zMU)
  • Samarqand davlat universiteti (SamDU)
  • Urganch davlat universiteti (UrDU)
  • Qarshi davlat universiteti (QarDU)
  • Buxoro muzey-qo‘riqxonasi

Kafedraning istiqbolli rejalari

Quyidagi maqsadlar kafedra tomonidan taqdim etilgan istiqbolli rejalar asosida keltirilgan. Ayrim ko‘rsatkichlar 2024–2025-o‘quv yiliga mo‘ljallangan.

1 DSc + 2 PhD

Dissertatsiya himoyalari

Rejalashtirilgan ilmiy daraja himoyalari.

60%

Ilmiy salohiyat maqsadi

Ilmiy salohiyat ko‘rsatkichini oshirish rejasi.

800 ta

Iqtibosliklar maqsadi

Manbada 2024-yil uchun 400 tadan 800 taga yetkazish rejasi belgilangan.

25 mln

Xo‘jalik shartnomasi

2024–2025-o‘quv yili uchun belgilangan reja, so‘m hisobida.

Barcha istiqbolli vazifalar bilan tanishish
  • 1 ta DSc va 2 ta PhD dissertatsiya himoyasini amalga oshirish.
  • 1 ta xalqaro konferensiya tashkil etish.
  • 1 ta xalqaro va 2 ta respublika vebinarini o‘tkazish.
  • Kafedra ilmiy salohiyatini 60 foizga oshirish emas, balki 60 foiz darajaga yetkazish.
  • 1 nafar xodimning professorlik diplomini olishi.
  • 3 nafar xodimning dotsentlik diplomini olishi.
  • 2024–2025-o‘quv yilida xo‘jalik shartnomalari qiymatini 25 mln so‘mga yetkazish.
  • Scopus va Web of Science bazalaridagi ilmiy jurnallarda maqolalar chop etish.
  • 2024-yil uchun iqtiboslar ko‘rsatkichini 400 tadan 800 taga yetkazish.
  • TOP-500 talikka kiruvchi 2–3 ta xorijiy oliy ta’lim muassasasi bilan hamkorlik o‘rnatish.
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI

Ilmiy meros, falsafiy tafakkur va zamonaviy tadqiqotlar uyg‘unligi

Sifatli ta’lim

Falsafa, islom tarixi va manbashunoslik yo‘nalishlarida bilimli mutaxassislar tayyorlash.

Ilmiy izlanishlar

Tarixiy manbalar, falsafiy meros va zamonaviy ijtimoiy-falsafiy muammolarni tadqiq etish.

Hamkorlik va rivojlanish

Xorijiy ilmiy aloqalar, yosh tadqiqotchilar va iqtidorli talabalarni qo‘llab-quvvatlash.