Xorijiy tillar fakulteti tarixi

Fakultet jamoasi faoliyatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-4947-sonli Farmoni, 2017-yil 20-apreldagi “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-2909-sonli Qarori, 2017-yil 27-iyuldagi “Oliy ma’lumotli mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirishda iqtisodiyot sohalari va tarmoqlarining ishtirokini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3151-sonli Qarori, 2018-yil 5-iyundagi “Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3775-sonli Qarori va 2019-yil 8-oktyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-sonli Farmonlari hamda boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlarga amal qilgan holda olib borilmoqda.

Fakultet faoliyati oliy ta’lim, umumiy o‘rta ta’lim hamda ijtimoiy soha uchun zarur bo‘lgan yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashga qaratilgan. Fakultet Buxoro davlat oliy pedagogika instituti tarkibida 1930-yilda tashkil etilgan. Buxoro davlat universiteti tarkibidagi Xorijiy tillar fakulteti ilk faoliyatini 1962-yilda Chet tillar kafedrasi bazasida boshladi. 1967-yilda Chet tillar fakultetida pedagogika fanlari nomzodi, dotsent Y. Gulkarov dekanlik lavozimida ingliz, nemis va fransuz tillari kafedralari kesimida faoliyat yuritdi.

Hozirga qadar fakultetda ilmiy salohiyat yildan yilga oshib, talabalar va bitiruvchilar auditoriyasi kengaymoqda. Bugungi kunda fakultetda 157 nafar professor-o‘qituvchi 5 ta kafedrada faoliyat olib bormoqda.

Fakultet tarkibidagi kafedralar

1) Ingliz tilshunosligi;

2) Ingliz adabiyotshunosligi va tarjimashunoslik;

3) Fransuz filologiyasi;

4) Nemis filologiyasi;

5) Fakultetlararo chet tillar kafedrasi.

Bakalavr ta’lim yo‘nalishlari

1) Filologiya va tillarni o‘qitish: ingliz, fransuz, nemis tillari;

2) Xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili;

3) Tarjima nazariyasi va amaliyoti: ingliz, fransuz, nemis tillari;

4) Maktabgacha va boshlang‘ich ta’limda xorijiy til: ingliz tili;

5) Gid hamrohligi va tarjimonlik faoliyati: ingliz, fransuz, nemis tillari.

Magistratura mutaxassisliklari

1) Lingvistika (ingliz tili);

2) Lingvistika (fransuz tili);

3) Adabiyotshunoslik (ingliz tili);

4) Qiyosiy tilshunoslik va lingvistik tarjimashunoslik;

5) Lingvistika (nemis tili).

Mazkur yo‘nalishlar bo‘yicha fakultetda jami 2000 dan ortiq talaba tahsil oladi.

Ilmiy-tadqiqot sohasidagi xalqaro hamkorlik

Bugungi kunda yurtimizda xorijiy davlatlar bilan aloqalarni yanada rivojlantirish va kengaytirish maqsadida chet tillarga bo‘lgan talab tobora oshmoqda va OTMlarda chet tillarni o‘qitish tubdan takomillashtirilmoqda.

Fakultet Amerika elchixonasi, Amerika kengashi, Britaniya kengashi, Fransiyaning O‘zbekistondagi elchixonasi, Fransiyaning O‘zbekistondagi elchixonasi huzuridagi Alyans Fransuz til o‘rganish markazi, Belgiyaning O‘zbekistondagi elchixonasi, Amerikaning Kembridj, Oksford, Vebster, Oregon, Texas OTMlari, Angliyaning London Metropoliten va Vestminster universitetlari, Germaniyaning Gyote va Myunster universitetlari, Fransiyaning Fransua Rable, Turin, Sarbonna-4, Sarbonna-9, Grenobl Alp universitetlari, Gyote instituti, Hindistonning Dehli universiteti, Turkiyaning Istanbul universiteti, DAAD kabi xorijiy OTM va tashkilotlar bilan hamkorlikni yanada kuchaytirish maqsadida faoliyat olib bormoqda.

Fakultetda xorijiy tillar doirasida yangi bakalavr va magistratura ta’lim yo‘nalishlarini ochish, xorijiy OTMlar bilan aloqalarni mustahkamlash, xalqaro va respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy, ilmiy-nazariy, ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, anjumanlar, vebinarlar, forumlar, kongresslar hamda seminar-treninglarni yuqori saviyada tashkil etish bo‘yicha tizimli ishlar olib borilmoqda.

Fakultet xorijiy OTMlar bilan hamkorlikni samarali yo‘lga qo‘ygan. Xorijiy mehmonlar, delegatsiyalar hamda OTMlarda faoliyat olib borayotgan yuqori malakali va ilmiy darajali professor-o‘qituvchilarni universitetga taklif qilgan holda xalqaro aloqalarni mustahkamlab kelmoqda.

2020-yil 5-mart kuni Xorijiy tillar fakultetida Hindiston elchixonasi hamda Toshkentdagi Javaxarlal Neru nomidagi Hindiston madaniyat markazi homiyligida Hindiston madaniyati xonasi tashkil etildi.

Ilmiy-tadqiqot va ta’lim sohasidagi hamkorlik

1) O‘zbekiston Milliy universiteti;

2) Samarqand davlat universiteti;

3) O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti;

4) Navoiy davlat pedagogika instituti;

5) Nizomiy nomidagi TDPI;

6) Samarqand davlat chet tillar instituti.

Fakultetda erishilgan yutuqlar

Fakultetda ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha o‘quv adabiyotlari, monografiya, o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar va ishlanmalar hamda o‘qitiladigan fanlarning o‘quv-uslubiy majmualarini tayyorlashga alohida e’tibor qaratilgan. Yaratilgan elektron majmualar Buxoro davlat universitetining axborot resurslari markazi, ZiyoNet tarmog‘i va fakultet veb-saytiga joylashtirib borilmoqda.

Fakultetda iqtidorli talabalarni ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilish yaxshi yo‘lga qo‘yilgan. 2022–2023-o‘quv yilida 11-2CHI-19 guruh talabasi Hamidova Iroda, 2023–2024-o‘quv yilida Xorijiy til va adabiyot yo‘nalishi 4-bosqich talabasi Askarova Nafisa hamda Filologiya va tillarni o‘qitish ta’lim yo‘nalishi 3-bosqich talabasi Yo‘ldosheva Niginabonu Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi sovrindori bo‘ldilar.

Fakultet kafedralari bo‘yicha ko‘rsatkichlar

Ingliz tilshunosligi kafedrasi

Ingliz tilshunosligi kafedrasida 2023-yil universitet reyting ko‘rsatkichlari bo‘yicha dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlarda o‘tkazilgan ma’ruzalar, seminarlar, amaliy mashg‘ulotlar va treninglar soni 14 tani tashkil etdi. Hisob yilida fan doktori (DSc) ilmiy darajasini yoki professorlik unvonini olgan professor-o‘qituvchilar soni 1 nafar, falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini yoki dotsentlik unvonini olgan professor-o‘qituvchilar soni 4 nafar bo‘ldi.

Xalqaro ko‘rsatkichlarga ko‘ra professor-o‘qituvchilarning ilmiy maqolalariga iqtiboslar soni 5958 tani tashkil etdi. Xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan maqolalar soni 131 ta bo‘lib, shundan 80 tasi xalqaro OAK ro‘yxatidagi, 51 tasi Respublika OAK jurnallarida nashr etilgan. Xorijiy ilmiy tadqiqot markazlari grantlari va xorijiy ilmiy fondlari buyurtmalari hisobiga olingan mablag‘lar 999 mln so‘mni, sohaviy buyurtmalar asosidagi tadqiqotlardan olingan mablag‘lar 71,5 mln so‘mni, davlat grantlari asosidagi tadqiqotlardan olingan mablag‘lar 151 mln so‘mni tashkil etdi.

Kafedrada 5 ta monografiya, 4 ta darslik, 8 ta o‘quv qo‘llanma hamda 12 ta AKTga oid dasturlar va elektron ma’lumotlar bazalari uchun olingan guvohnomalar mavjud. Dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlardan 1 nafar xorijiy o‘qituvchi o‘quv jarayoniga jalb etilgan, 2 nafar xorijiy talaba tahsil olgan, 3 nafar talaba akademik almashinuv dasturlarida ishtirok etgan, 124 nafar talaba va o‘qituvchi xalqaro konferensiya, seminar va loyihalarda qatnashgan. Sport bilan muntazam shug‘ullanuvchi razryadli talabalar soni 7 nafar bo‘lib, ilmiy salohiyat ko‘rsatkichi 0,29 foizni tashkil etadi.

Shu bilan birga, dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlarda PhD yoki DSc diplomiga ega asosiy shtatdagi professor-o‘qituvchilar mavjud emas, Scopus bazasidagi jurnallarda maqolalar chop ettirilmagan, patentlar olinmagan, xalqaro va respublika olimpiada hamda nufuzli tanlovlarda sovrinli o‘rinlarni qo‘lga kiritgan talabalar mavjud emas. 2023-yil rejasiga nisbatan seminar va treninglar, iqtiboslar soni, xalqaro va respublika OAK jurnallaridagi maqolalar, AKTga oid guvohnomalar, PhD va dotsentlik olganlar, monografiya, darslik, o‘quv qo‘llanma, xorijiy o‘qituvchi va xorijiy talabalar soni bo‘yicha o‘sish kuzatilgan.

Ingliz adabiyotshunosligi va tarjimashunoslik kafedrasi

Mazkur kafedrada 2023-yilda dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlarda o‘tkazilgan ma’ruzalar, seminarlar va treninglar soni 8 tani tashkil etdi. Hisob yilida falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini yoki dotsentlik unvonini olgan professor-o‘qituvchilar soni 8 nafar bo‘ldi.

Xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan maqolalar soni 171 ta bo‘lib, shundan 6 tasi Scopus bazasida, 93 tasi xalqaro OAK ro‘yxatidagi, 72 tasi Respublika OAK jurnallarida nashr etilgan. Xorijiy grant va ilmiy fondlar buyurtmalari hisobiga olingan mablag‘lar 103 000 AQSh dollarini, sohaviy buyurtmalar asosida olingan mablag‘lar 108,5 mln so‘mni tashkil etdi.

Kafedrada 8 ta monografiya, 9 ta darslik, 12 ta o‘quv qo‘llanma hamda 5 ta mualliflik huquqi bilan himoyalangan materiallar mavjud. Dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlardan 8 nafar xorijiy o‘qituvchi jalb etilgan, 4 nafar talaba akademik almashinuv dasturida qatnashgan, 112 nafar talaba va o‘qituvchi xalqaro tadbirlarda ishtirok etgan. Ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha xorijiy tilda o‘qitiladigan fanlar ulushi 100 foizni tashkil etadi.

Xalqaro olimpiada va nufuzli tanlovlarda 6 nafar, respublika olimpiada va tanlovlarda 4 nafar talaba sovrinli o‘rinlarni egallagan. Ilmiy salohiyatni oshirish ko‘rsatkichi 43 foizni tashkil etdi. Rejaga nisbatan ma’ruzalar soni, PhD olganlar, xalqaro va respublika OAK jurnallaridagi maqolalar, sohaviy buyurtmalar bo‘yicha moliyaviy mablag‘lar, monografiya, darslik va o‘quv qo‘llanmalar sonida o‘sish kuzatilgan.

Nemis filologiyasi kafedrasi

Nemis filologiyasi kafedrasida 2023-yilda dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlarda o‘tkazilgan ma’ruzalar, seminarlar va treninglar soni 1 tani tashkil etdi. Hisob yilida falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini yoki dotsentlik unvonini olgan professor-o‘qituvchilar soni 3 nafar bo‘ldi.

Professor-o‘qituvchilarning ilmiy maqolalariga iqtiboslar soni 359 tani tashkil etdi. Xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan maqolalar soni 46 ta bo‘lib, shundan 24 tasi xalqaro OAK ro‘yxatidagi, 22 tasi Respublika OAK jurnallarida chop etilgan. Xorijiy ilmiy tadqiqot markazlari grantlari va fondlari buyurtmalari hisobiga olingan mablag‘lar 123 mln so‘mni, sohalar buyurtmalari asosida olingan mablag‘lar 10 mln so‘mni tashkil etdi.

Kafedrada 2 ta monografiya, 1 ta darslik, 5 ta o‘quv qo‘llanma mavjud. 4 nafar xorijiy o‘qituvchi o‘quv jarayoniga jalb etilgan, 2 nafar talaba akademik almashinuv dasturida ishtirok etgan, 15 nafar talaba va o‘qituvchi xalqaro konferensiya hamda loyihalarda qatnashgan. Xorijiy tilda o‘qitiladigan fanlar ulushi 80 foiz, xalqaro olimpiada va tanlovlarda sovrin olgan talabalar soni 2 nafar, sport razryadiga ega talabalar soni 3 nafarni tashkil etadi. Ilmiy salohiyat ko‘rsatkichi 17 foizga teng.

Fakultetlararo chet tillar kafedrasi

Fakultetlararo chet tillar kafedrasida 2023-yilda dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlarda o‘tkazilgan ma’ruzalar, seminarlar va treninglar soni 3 tani tashkil etdi. Hisob yilida falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini yoki dotsentlik unvonini olgan professor-o‘qituvchilar soni 8 nafar bo‘ldi.

Professor-o‘qituvchilarning ilmiy maqolalariga iqtiboslar soni 550 tani tashkil etdi. Xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan maqolalar soni 78 ta bo‘lib, shundan 3 tasi Scopus bazasida, 35 tasi xalqaro OAK ro‘yxatida, 40 tasi Respublika OAK jurnallarida chop etilgan. Sohalar buyurtmalari asosidagi tadqiqotlardan olingan mablag‘lar 40 mln so‘mni tashkil etdi.

Kafedrada 2 ta monografiya, 11 ta darslik, 14 ta o‘quv qo‘llanma hamda 14 ta AKTga oid dasturlar va elektron ma’lumotlar bazalari uchun olingan guvohnomalar mavjud. 33 nafar talaba va o‘qituvchi xalqaro konferensiya, seminar va o‘quv loyihalarda ishtirok etgan. Xalqaro olimpiada va tanlovlarda 5 nafar, respublika olimpiada va tanlovlarda 1 nafar talaba sovrinli o‘rinlarni qo‘lga kiritgan. Ilmiy salohiyat ko‘rsatkichi 25,81 foizni tashkil etadi.

Fransuz filologiyasi kafedrasi

Fransuz filologiyasi kafedrasida 2023-yilda dunyoning nufuzli 1000 taligiga kiruvchi OTMlarda o‘tkazilgan ma’ruzalar, seminarlar va treninglar soni 10 tani tashkil etdi. Hisob yilida fan doktori (DSc) ilmiy darajasini yoki professorlik unvonini olgan professor-o‘qituvchilar soni 1 nafar, falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini yoki dotsentlik unvonini olgan professor-o‘qituvchilar soni 5 nafar bo‘ldi.

Professor-o‘qituvchilarning ilmiy maqolalariga iqtiboslar soni 176 tani tashkil etdi. Xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan maqolalar soni 106 ta bo‘lib, shundan 7 tasi Scopus bazasida, 78 tasi xalqaro OAK ro‘yxatida, 21 tasi Respublika OAK jurnallarida chop etilgan.

Kafedrada 4 ta monografiya, 3 ta darslik, 1 ta o‘quv qo‘llanma mavjud. 12 nafar talaba va o‘qituvchi xalqaro konferensiya, seminar hamda o‘quv loyihalarda ishtirok etgan. Xalqaro olimpiada va nufuzli tanlovlarda 3 nafar, respublika olimpiada va tanlovlarda 3 nafar talaba sovrinli o‘rinlarni qo‘lga kiritgan. Ilmiy salohiyat ko‘rsatkichi 23,95 foizni tashkil etadi.