07.11.2026

Buxoro davlat universitetida “Kibermadaniyatni yuksaltirish va kibergigiyenani shakllantirish oyligi” doirasida professor-o‘qituvchilar, ishchi-xodimlar hamda talabalarning axborot xavfsizligi bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarini oshirishga qaratilgan targ‘ibot-tashviqot ishlari davom ettirilmoqda.

Bugungi kunda kiberfiribgarlar tomonidan Telegram, WhatsApp va boshqa ijtimoiy tarmoqlar hamda messenjerlar orqali turli ko‘rinishdagi zararli dasturlarni tarqatish holatlari uchramoqda. Xususan, “.apk” formatidagi fayllar “Sizga sovg‘a”, “Jarima to‘g‘risida xabarnoma”, “Yangi ilova”, “Rasmlarni ko‘ring” yoki boshqa qiziqtiruvchi nomlar ostida foydalanuvchilarga yuborilishi mumkin.

Bunday fayllarni tekshirmasdan yuklab olish va o‘rnatish mobil qurilmalarga zararli dasturlar kirib kelishiga, shaxsiy ma’lumotlarning o‘g‘irlanishiga, bank hisobvaraqlariga ruxsatsiz kirishga hamda qurilmaning masofadan boshqarilishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Shu munosabat bilan Buxoro davlat universiteti Raqamli ta’lim texnologiyalari departamenti tomonidan noma’lum manbalardan kelgan .apk fayllarning xavfi va ulardan himoyalanish usullarini tushuntiruvchi 5 qismdan iborat maxsus komiks tayyorlandi.

Zararli .apk fayllardan himoyalanish bo‘yicha tavsiyalar

1. Noma’lum manbalardan yuborilgan .apk fayllarni yuklab olmang. Sizga tanish bo‘lmagan shaxs yoki shubhali manbadan yuborilgan ilova fayllarini ochish va o‘rnatishdan saqlaning.

2. Shubhali xabar va havolalarga ishonmang. Hatto tanishingiz nomidan yuborilgan fayllarni ham tekshiring. Chunki uning akkaunti kiberfiribgarlar tomonidan egallangan bo‘lishi mumkin.

3. Zararli dasturlarning oqibatlarini unutmang. Bunday dasturlar telefoningizdagi kontaktlar, fotosuratlar, SMS-xabarlar va boshqa shaxsiy ma’lumotlarga ruxsatsiz kirishi, ayrim hollarda esa moliyaviy zarar yetkazishi mumkin.

4. Ilovalarni faqat ishonchli manbalardan o‘rnating. Mobil ilovalarni Google Play va App Store kabi rasmiy do‘konlardan yuklab oling. Android qurilmalarda noma’lum manbalardan ilovalarni o‘rnatishga ruxsat berishni cheklang.

5. Qurilmangiz xavfsizligini muntazam ta’minlang. Operatsion tizim va ilovalarni yangilab boring, keraksiz dasturlarni o‘chirib tashlang hamda shubhali fayl va havolalardan ehtiyot bo‘ling.

Ogohlik — shaxsiy ma’lumotlaringiz xavfsizligi garovi!

Universitetning Raqamli ta’lim texnologiyalari departamenti barcha professor-o‘qituvchilar, ishchi-xodimlar va talabalarni mobil qurilmalardan xavfsiz foydalanishga, shubhali ilovalarni o‘rnatmaslikka hamda kibergigiyena qoidalariga qat’iy rioya qilishga chaqiradi.

Unutmang! Noma’lum manbadan kelgan bitta zararli .apk fayl ham shaxsiy ma’lumotlaringiz va moliyaviy xavfsizligingizga jiddiy tahdid solishi mumkin.

Kibergigiyenaga amal qiling — o‘zingizni va ma’lumotlaringizni kiberxavflardan himoya qiling!