05.11.2025

Firibgarlar telefon orqali tez-tez aldov usullaridan foydalanadi: “bankdan”, “soliqdan”, “politsiyadan” yoki “IT-xizmat” nomi bilan qo‘ng‘iroq qilib, shoshilinch harakat qilishni talab qiladi. Quyidagi qoidalar yordam beradi — oddiy, aniq va xavfsiz.

Qanday harakat qilish kerak:

- Qo‘ng‘iroq qilgan shaxsdan hech qachon shaxsiy, bank yoki karta ma’lumotlarini so‘ramang va bermang.

- Agar ular “kod”, “OTP”, “parol” so‘rasa — darhol uzing. Hech kim hech qachon OTP yoki kartaning to‘liq raqamini so‘ramaydi.

- Qo‘ng‘iroqdagi shaxs o‘zini rasmiy deb tanishtirsa ham, rasmiy raqamni o‘z telefoningiz orqali (internetdan emas) izlab topib, o‘sha raqamga qayta qo‘ng‘iroq qiling.

- Agar sizdan pul o‘tkazish yoki depozit so‘ralsa — buning ildizini tekshirmasdan o‘tkazmang.

- Shubhali qo‘ng‘iroqlarni yozib oling yoki skrinshot/eskiz qiling (telefon raqami, gaplashilgan vaqt), keyin bloklang va Telegram/operatorga yoki politsiyaga xabar bering.

- Bank kartangiz yoki hisobingizga oid shubha bo‘lsa — darhol bank bilan rasmiy kanallar orqali bog‘laning va kartani bloklashni so‘rang.

Tez yordam uchun amaliy maslahatlar:

- Qo‘ng‘iroq paytida sovuqqonlikni saqlang — shoshilinch qarorlar firibgarlarning maqsadi.

- “Ha” yoki “OK” bilan rozilik bermaslikka harakat qiling — ko‘plab firibgarlar ovozli tasdiqdan foydalanadi.

- Telefoningizda raqamlarni bloklash va spam-filtrlaridan foydalaning.

- Agar qo‘ng‘iroqda “sud”, “politsiya” yoki “bank” tahdidi bo‘lsa — o‘sha tashkilotning rasmiy raqamiga o‘zingiz qo‘ng‘iroq qiling.

Qisqa javob matnlari

- “Kechirasiz, ma’lumot bermayman. Rahmat.”

- “Bu raqamni yozayapman va tekshiraman.”

- “Rasmiy raqam orqali qayta bog‘laning.”

- “Sizni eshitishni istamayman, uzing.”

Agar zarar ko‘rgan bo‘lsangiz

- Bankingizga zudlik bilan xabar bering (kartani bloklash, tranzaksiyalarni bekor qilish).

- Mahalliy huquq-tartibot organlariga murojaat qiling va dalillarni (qo‘ng‘iroq vaqti, raqam, chat/sms skrinshotlari) taqdim eting.

Eslatma: rasmiy idoralar hech qachon telefon orqali shaxsiy OTP yoki to‘liq karta ma’lumotini so‘ramaydi. Shoshilinchlik va qo‘rqitish — firibgarning asosiy usuli. Xotirjam bo‘ling va har doim tekshiring.

1-VIDEONI KO'RISH

2-VIDEONI KO'RISH