03.11.2025

Quyidagi tavsiyalar — oddiy foydalanuvchi uchun ham xaker hujumlaridan yaxshi himoya bo‘lib xizmat qiladi.

Asosiy qoidalar

- Tizimlarni va ilovalarni doimiy yangilang — operatsion tizim, brauzer va dasturlarni yangilamasangiz, zaifliklar qoladi.

- Kuchli, unik parollar ishlating; har bir xizmat uchun alohida parol bo‘lsin.

- Password manager dan foydalaning — parollarni xavfsiz saqlash va yaratishda yordam beradi.

- Ikki faktorli autentifikatsiya (2FA) ni hamma joyda yoqing.

- Shubhali havolalarga bosing, fayllarni ochmang — phishing va ziyonli fayllar eng keng tarqalgan hujum yo‘li.

- Jamoat Wi-Fi’da ehtiyot bo‘ling — ochiq tarmoqlarda VPN ishlating yoki moliyaviy operatsiyalarni bajarmang.

- Zararlanishni aniqlash uchun monitoring yoqing — bank, elektron pochta va ijtimoiy tarmoqlarda bildirishnomalar.

- Orqa nusxa (backup) ni muntazam yarating va kamida bitta nusxani oflayn/shaifrlangan joyda saqlang.

- Antivirus va firewall o‘rnatib, skanerlarni muntazam ishga tushiring.

- Administrator huquqlarini cheklang — doimiy ishlash uchun oddiy foydalanuvchi hisobidan foydalaning.

- Mobil ilovalarga ruxsatlarni tekshiring — keraksiz ruxsat bergan ilovalarni o‘chiring.

- USB va tashqi qurilmalarga ehtiyot bo‘ling — noma’lum qurilmalarni kompyuterga ulang.

- Shaxsiy ma’lumotni cheklang — ijtimoiy tarmoqlarda ortiqcha ma’lumot joylashtirmang.

- IoT (uy jihozlari) parollarini almashtiring va tarmoqdan ajrating agar kerak bo‘lsa.

Agar hujum yuz bersa — tezkor chek-list

1. Qurilmani internetdan uzing.

2. Parollarni bosh- boshdan o‘zgartiring (avval toza qurilmadan).

3. Bank va muhim xizmatlarga darhol xabar bering.

4. Ziyonli fayllarni o‘chirib, professional yordam so‘rang.

5. Hodisani rasmiy tashkilotlarga (bank, politsiya) xabar qiling

VIDEONI KO'RISH