Matematika, fizika, axborot texnologiyalari, sun’iy intellekt va muhandislik sohalarida ilm-fan, innovatsiya hamda zamonaviy ta’limni birlashtiruvchi ilmiy-tadqiqot instituti.
Aniq fanlar va intellektual muhandislik texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti Buxoro davlat universitetining matematika, fizika, axborot texnologiyalari va muhandislik sohalaridagi ko‘p yillik ilmiy-pedagogik an’analari negizida 2026-yildan yangi tashkiliy bosqichga o‘tgan tuzilmadir.
Institutning tarixiy ildizlari 1931-yilda Buxoro davlat oliy pedagogika instituti tarkibida tashkil etilgan fakultetga borib taqaladi. O‘sha davrda fakultetda Umumiy matematika va Umumiy fizika kafedralari faoliyat yuritgan.
1931–2025-yillarda shakllangan ilmiy va ta’lim an’analari 2026-yildan aniq fanlar, raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, axborot xavfsizligi, muhandislik yechimlari va innovatsion tadqiqotlarni rivojlantirish uchun muhim asos bo‘lib xizmat qilmoqda.
Buxoro davlat oliy pedagogika instituti tarkibida fakultet tashkil etildi. Unda Umumiy matematika va Umumiy fizika kafedralari faoliyat boshladi.
Fakultetga turli yillarda taniqli professorlar, fan doktorlari, dotsentlar va pedagoglar rahbarlik qilib, matematika, fizika va texnik fanlar rivojiga hissa qo‘shdilar.
Fakultet “Fizika-matematika” va “Axborot texnologiyalari” fakultetlariga ajratildi.
Ikki fakultet qayta birlashtirilib, “Fizika-matematika va axborot texnologiyalari” fakulteti tashkil etildi.
Fakultet talabalari xalqaro matematika, robototexnika va respublika fan olimpiadalarida yuqori natijalarga erishdilar.
Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, tuzilma Aniq fanlar va intellektual muhandislik texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti sifatida yangi faoliyat bosqichini boshladi.
1931–2025-yillardagi fakultet tarixida turli yillarda faoliyat olib borgan dekanlar haqidagi ma’lumotlar quyida keltirilgan. Ro‘yxatda manbada uchragan ayrim davriy ustma-ustliklar o‘zgartirilmagan.
| № | F.I.Sh. | Ilmiy darajasi va lavozimi | Faoliyat davri |
|---|---|---|---|
| 1 | T. Qobilov | O‘qituvchi | 1935–1939 |
| 2 | Aganovskiy | O‘qituvchi | 1940–1944 |
| 3 | M.M. Mirzayev | O‘qituvchi | 1944–1947 |
| 4 | H.X. Mamedov | O‘qituvchi | 1947–1952 |
| 5 | K.B. Baybutayev | Katta o‘qituvchi | 1952–1953 |
| 6 | M.N. Rahmatov | Fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent | 1953–1959 |
| 7 | A.B. Xalim-Zoda | Katta o‘qituvchi | 1959–1970 |
| 8 | J.M. Murodov | Texnika fanlari nomzodi, dotsent | 1970–1971 |
| 9 | A.Q. Qarshiyev | Fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent | 1971–1972 |
| 10 | E.M. Davronov | Katta o‘qituvchi | 1972–1973 |
| 11 | A.Q. To‘yliyev | Fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent | 1972–1985 |
| 12 | B.M. Ochilov | Texnika fanlari doktori, professor | 1972–1976 |
| 13 | O.H. Shodiyev | Texnika fanlari nomzodi, dotsent | 1985–1988 |
| 14 | Sh.M. Mirzayev | Fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent | 1988–1992 |
| 15 | J. Ramizov | Fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent | 1992–1994 |
| 16 | T. Jo‘rayev | Texnika fanlari nomzodi, dotsent | 1992–1994 |
| 17 | Z.Sh. Jumayev | Texnika fanlari doktori, professor | 1994–1997 |
| 18 | Q.O. Mo‘minov | Texnika fanlari nomzodi, dotsent | 1997–2003 |
| 19 | D.Q. Durdiyev | Fizika-matematika fanlari doktori, professor | 2003–2007 |
| 20 | Sh.M. Mirzayev | Fizika-matematika fanlari doktori, professor | 2007–2018 |
| 21 | M.I. Daminov | Pedagogika fanlari nomzodi, dotsent | 2018–2020 |
| 22 | H.O. Jo‘rayev | Pedagogika fanlari doktori, professor | 2020-yildan (manbadagi qayd) |
Quyidagi ma’lumotlar institut tashkil etilishidan oldingi Fizika-matematika va axborot texnologiyalari fakulteti rahbariyatiga tegishli bo‘lib, institutning 2026-yildagi yangi rahbariyati sifatida talqin etilmaydi.
Pedagogika fanlari doktori, professor.
O‘quv ishlari bo‘yicha dekan o‘rinbosari, pedagogika fanlari bo‘yicha PhD.
O‘quv ishlari bo‘yicha dekan o‘rinbosari, dotsent.
Yoshlar masalalari va ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha dekan o‘rinbosari.
Manbada fakultet tarkibida faoliyat yuritgan kafedralar va ularning mudirlari quyidagicha ko‘rsatilgan. Ushbu ro‘yxat tarixiy-tashkiliy ma’lumot sifatida berildi.
M.Z. Sharipov — fizika-matematika fanlari doktori, professor.
J.Z. Nuriddinov — fizika-matematika fanlari bo‘yicha PhD.
E.B. Dilmurodov — fizika-matematika fanlari bo‘yicha PhD.
Sh.E. Nazarov — texnika fanlari bo‘yicha PhD, dotsent.
J.R. Qodirov — texnika fanlari bo‘yicha PhD.
I.I. Bakayev — texnika fanlari bo‘yicha PhD, dotsent. Manbada 2026-yil uchun qayd etilgan.
Mustaqillik yillarida fakultet negizida faoliyat yuritgan ilmiy jamoa matematika, fizika va texnologiyalar yo‘nalishlarida muhim natijalarga erishgan. Quyidagi ko‘rsatkichlar institutdan oldingi tarixiy davrga tegishli.
Muvaffaqiyatli himoya qilingan doktorlik dissertatsiyalari.
Ilmiy daraja olish uchun himoya qilingan ishlar.
Xalqaro va mahalliy ilmiy-tadqiqot loyihalaridagi ishtirok.
2018-yilda Germaniyaning “LG Didaktik” kompaniyasidan olingan jihozlar asosida zamonaviy o‘quv laboratoriyalari tashkil etilgan.
Fizika va aniq fanlar bo‘yicha o‘quv-tajriba faoliyati uchun yaratilgan.
2018-yildagi laboratoriya jihozlari uchun manbada qayd etilgan qiymat.
Fakultet talabalari davlat stipendiyalari, nufuzli mukofotlar hamda xalqaro va respublika fan olimpiadalarida yuqori natijalarga erishgan.
2022–2023: Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi sohibasi.
2023–2024: O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti davlat stipendiyasi sohibasi.
2024: Zulfiya nomidagi davlat mukofoti laureati.
Fayzullayev Azizbek Otabekovich — Beruniy nomidagi davlat stipendiyasi sohibi.
Shamsiddinova Maftunabonu Ulug‘bek qizi — Ulug‘bek nomidagi davlat stipendiyasi sohibasi.
2025-yil 13–18-aprel kunlari Turkmanistonning Ashxobod shahrida o‘tkazilgan V xalqaro ochiq matematika olimpiadasida fakultet talabalari jami 8 ta medal qo‘lga kiritgan.
2025-yil 24–26-iyun kunlari Rossiya Federatsiyasining Murmansk shahrida bo‘lib o‘tgan xalqaro robototexnika olimpiadasida fakultet talabalari ilk bor qatnashib, bronza medal va turli yo‘nalishlarda sovrinli o‘rinlarni qo‘lga kiritgan.
Safarov Rustam — 1-o‘rin.
Kamolov Kamronbek — 2-o‘rin.
3-o‘rin:
Amaliy matematika va dasturlash texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi Ergashev Navro‘z Hakimovich mazkur olimpiadada rasmiy hakam sifatida qatnashgan, Rossiya robototexnika federatsiyasi tomonidan hakamlik malakasini olgan va musobaqa hakamlar hay’ati tarkibida faoliyat yuritgan.
2025-yil 10-iyun kuni Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetida “Informatika va axborot texnologiyalari” fanidan Respublika fan olimpiadasi bo‘lib o‘tgan.
Buxoro davlat universiteti Amaliy matematika ta’lim yo‘nalishi 4-bosqich talabasi Muxtorov Javohirbek 2-o‘rinni egallab, magistraturaga kirish imtiyozini qo‘lga kiritgan.
Fakultet jamoasi yillar davomida Yevropa, Osiyo va Amerika qit’alaridagi universitetlar hamda ilmiy-tadqiqot markazlari bilan aloqalarni rivojlantirgan. Ushbu hamkorliklar institutning ilmiy merosi tarkibida alohida ahamiyatga ega.
Shuningdek, boshqa xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari va nufuzli oliy ta’lim muassasalari bilan ham aloqalar olib borilgan.
Quyida institut uchun taqdim etilgan 2026/2027-o‘quv yiliga oid ta’lim yo‘nalishlari ta’lim shakllari bo‘yicha guruhlandi. Bir xil ta’lim yo‘nalishining turli ta’lim shakllaridagi variantlari alohida saqlandi.
| Kod | Ta’lim yo‘nalishi |
|---|---|
| 60540200 | Amaliy matematika |
| 60610100 | Axborot tizimlari va texnologiyalari |
| 60610200 | Axborot xavfsizligi |
| 60610400 | Dasturiy injiniring |
| 60710700 | Elektronika va asbobsozlik |
| 60530500 | Fizika |
| 60540100 | Matematika |
| 61020200 | Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi |
| 60530600 | Mexanika va matematik modellashtirish |
| 60610500 | Sun’iy intellekt |
| 60610100 | Axborot tizimlari va texnologiyalari — rus guruhi |
| Kod | Ta’lim yo‘nalishi |
|---|---|
| 60540200 | Amaliy matematika |
| 61020200 | Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi |
| Kod | Ta’lim yo‘nalishi |
|---|---|
| 60540200 | Amaliy matematika |
| 60610100 | Axborot tizimlari va texnologiyalari |
| 60610200 | Axborot xavfsizligi |
| 60610400 | Dasturiy injiniring |
Izoh: ro‘yxatda jami 17 ta ta’lim shakli va til guruhi varianti mavjud. Takrorlanuvchi kodlar bir xil yo‘nalishning boshqa ta’lim shakllariga tegishli.
Institutning tarixiy asosi bo‘lgan fakultet o‘z ta’lim va ilmiy-tadqiqot faoliyatini mamlakatimizda oliy ta’lim, matematika va fizika sohalarini rivojlantirishga oid hujjatlar talablariga muvofiq tashkil etib kelgan.
2017-yil 7-fevral, PF-4947-son. “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”.
2019-yil 8-oktabr, PF-5847-son. “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”.
2020-yil 7-may, PQ-4708-son. “Matematika sohasida ta’lim sifatini oshirish va ilmiy-tadqiqotlarni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”.
2021-yil 19-mart, PQ-5032-son. “Fizika sohasidagi ta’lim sifatini oshirish va ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”.
Institut nomi, tarixiy ilmiy yo‘nalishlari va taqdim etilgan ta’lim dasturlaridan kelib chiqib, faoliyatning asosiy mavzuiy sohalari quyidagicha jamlandi.
Amaliy matematika, matematik analiz, differensial tenglamalar va matematik modellashtirish.
Fizika, elektronika, asbobsozlik va muhandislik texnologiyalari.
Axborot tizimlari, dasturiy injiniring, sun’iy intellekt va axborot xavfsizligi.
Zamonaviy laboratoriyalar, xalqaro musobaqalar va amaliy bilimlarni rivojlantirish.
Ushbu bo‘limga institutning laboratoriyalari, xalqaro musobaqalar, ilmiy tadbirlar va hamkorlik uchrashuvlaridan fotolavhalar hamda videomateriallar joylashtirilishi mumkin.
Zamonaviy o‘quv va ilmiy laboratoriyalar fotosuratlari uchun joy.
Xalqaro matematika va robototexnika musobaqalari lavhalari uchun joy.
Ilmiy konferensiyalar va xalqaro hamkorlar bilan uchrashuvlar uchun joy.
Aniq fanlar va muhandislik sohalarida zamonaviy bilimga ega mutaxassislar tayyorlash.
Matematika, fizika, sun’iy intellekt va axborot texnologiyalari yo‘nalishlarini rivojlantirish.
Ilmiy hamkorlik, xalqaro loyihalar va iqtidorli talabalarni qo‘llab-quvvatlash.