11.01.2022

Joriy yilning 27 noyabr kuni Buxoro davlat universiteti Tabiiy fanlar fakulteti, viloyat OITS markazi va O‘zbekiston Xalq Demokratik partiyasi vakillari bilan hamkorlikda 1 dekabr-Xalqaro OITSga qarshi kurashish kuni munosabati bilan «Biz sog‘lom hayot tarafdorimiz» mavzusida ochiq muloqot  davra suhbati bo‘lib o‘tdi.Tadbirda Tabiiy fanlar fakulteti yoshlar bilan ishlar bo‘yicha   dekan muovini N.Jo‘raev, O‘zbekiston XDP viloyat kengashi xodimlari SH.Nabieva, Q.SHaripova, Ekologiya  va geografiya kafedrasi valeologlari N.Ochilova, G.Muratova va D.Qarshievalar  hamda  1-bosqich geografiya ta’lim yo‘nalishi  talabalari va guruh rahbarlari  ishtirok etdi. Ochiq muloqot fakultet yoshlar bilan ishlar bo‘yicha   dekan muovini N.Jo‘raevning kirish so‘zi bilan boshlandi. Ta’kidlandiki, salomatlik–inson kamolotining muhim tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, inson shaxsining hech kim dahl qila olmaydigan huquqi, muvaffaqiyatli ijtimoiy-iqtisodiy rivojining shartidir.So‘zga chiqqan G.S.Muratova  Har yili 1 dekabr sanasi an’anaviy ravishda «OITSga qarshi butunjahon kurash kuni» sifatida nishonlanadi. Bu sanada OITS bilan og‘riganlarni qo‘llab-quvvatlash, xastalik alomatlari, undan saqlanish bo‘yicha ogohlikni oshirish masalalariga jamoatchilik e’tiborini qaratish maqsad qilinadi. Har bir  inson o‘zi tug‘ilib o‘sib yashayotgan ijtimoiy-iqtisodiy jamiyat munosabatlarining mahsuli hisoblanadi. Inson ana shu jamiyatda uzoq yillar davomida shakllangan ijtimoiy me’yorlarga, ya’ni odatlarga ko‘nikma hosil qiladi va tabiiyki shunga rioya qiladi. Shu ijtimoiy me’yorlarga rioya qilish ko‘nikmasi jamiyatdagi turmush tarzining ijtimoiy-iqtisodiy, ijtimoiy-ruhiy va ijtimoiy-tabiiy jarayonlar ta’sirida kechadi. Insonning eng buyuk orzusi sog‘lom bo‘lish va sog‘lom uzoq umr ko‘rishdir, ana shu maqsad yo‘lida u hamisha izlanishda. Odamlarda insoniy ong shakllanibdiki, ular kasalliklarni va o‘limni qattiq qo‘rquv  bilan qabul qiladi. Har qanday jamiyatning va shu jamiyatda tarkib topgan sog‘liqni saqlash tizimining eng ustuvor vazifalaridan biri ham, insonlarning ana shu orzularini ro‘yobga chiqishini ta’minlash uchun zamin yaratishdan iborat ekanligini batafsil tushuntirdi.Mutaxassis N.R.Ochilova har bir inson OIV infeksiyasi va OITS xastaligi bo‘yicha nimalardan boxabar bo‘lishi, profilaktika uchun nimalarga rioya qilinishi kerakligi xususida batafsil ma’lumot berdi. OIV infeksiyasi va OITS xastaligi nima? Uning inson organizmi uchun zarari qanday namoyon bo‘ladi? – degan savolga batafsil javob berdi.OIV (odam immuniteti tanqisligi virusi) surunkali yuqumli kasallik bo‘lib, inson organizmida butun hayoti davomida saqlanib qoladi. U organizmni tashqi xavfli ta’sirlardan himoya qiluvchi tizim ─ immun tizimini izdan chiqaradi. Uning o‘ziga xosligi shundaki, virus organizmga tushgan dastlabki davrda hech qanay noxush alomatlar sezilmaydi, immun tizimi viruslarning tajovuzini bostirib turadi. Odam virusni yuqtirib olganidan boshlab 10 yilgacha o‘zi kasal ekanini sezmaydi. Bu davrda organizmda OIV viruslari bilan kasallangan hujayralar soni sog‘lom hujayralarga qaraganda oshib boradi, natijada OITS (orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi) kelib chiqadi. Bu surunkali tarzda kechuvchi tizimli xastalik. U faqat bitta organni zararlaydi, deb tushunish xato. Organizmning viruslar bilan mahv etilishi natijasida immun tizimi o‘z vazifasini bajara olmaydi, natijada inson har qanday tashqi ta’sirga sezuvchan bo‘ladi, oddiy kasalliklarni ham og‘ir kechiradi. Organizmning kurashuvchanligi yo‘qolgani bois yondosh kasalliklar rivojlanib boraveradi. OITS sababsiz uzoq davom etuvchi yo‘tal, qisqa vaqt ichida keskin ozib ketish, harorat sababsiz ko‘tarilishi, uzoq vaqt ich ketishi (diareya), og‘iz bo‘shlig‘i va turli a’zolar yallig‘lanishi, xavfli o‘smalar rivojlanishi kabi belgilar bilan namoyon bo‘ladi.O‘zbekiston XDP viloyat kengashi sektori mudiri Q.Sharipova OITSga qarshi kurash bo‘yicha yo‘naltirilgan davlat dasturlari asosida  shu sohada bajarilgan ishlar xususida so‘zlab berdi va har bir inson tibbiy  tekshiruvlardan o‘tishdan qo‘rqmasligi  kerakligi, bu borada ommaviy axborot vositalari, hamkor tashkilotlar bilan amaliy munosabatlarni kuchaytirish lozimligini ta’kidlab o‘tdi.Davra suhbati yakunida videorolik namoyishi va ishtirokchilar tomonidan berilgan savollarga mutaxassislar tomonidan javob berildi.BuxDU Matbuot xizmati