11.01.2022

2020 yilning 06 noyabrda  Tabiiy fanlar fakulteti Ekologiya va geografiya kafedrasining Hayot faoliyati xavfsizligi fani o‘qituvchilari N.R.Ochilova, G.Muratova, D.R.Qarshieva, Z.H.Tolibova,  S.M.Mardonova, R.I.Sharofutdinova, A.N.Asatullaev Buxoro viloyati  Favqulotda  vaziyatlar  boshqarmasining  2020 yil 28 oktyabrdagi  3/9-2497- sonli xatida Buxoro vloyati hokimi – Fuqaro muhofazasi  boshlig‘ining  2020 yil 25 yanvar kunidagi “Aholi va hududlarni  favqulotda vaziyatlardan  muhofaza qilish bo‘yicha  2019 yilda bajarilgan  tadbirlar yakuni  va  2020 yildagi  vazifalar to‘g‘risida”gi  1/8-12 – sonli  buyrug‘i  talablari ijrosini  ta’minlash hamda  kuz- qish mavsumida  aholi orasida  ovqatdan zaharlanish, botulizm  kasalligi hamda   daydi va qarovsiz  hayvonlardan    jarohatlanish  bilan bog‘liq favqulotda vaziyatlarni oldini olish  maqsadida BuxDU TTJ da  “Ovqatdan zaharlanish”  va  “Quturish kasalligidan saqlanish” mavzularida davra suhbati o‘tkazdilar. So‘zga chiqqan G.S.Muratova  Ovqatdan zaharlanish Ozuqa mahsulotarilan zaharlanish eng ko‘p uchraydigan zaharlanish turi bo‘lib, deyarli barcha inson o‘zida buni xis qilib ko‘rgan. Uning sababi organizmga sifatsiz ovqat mahsulotlarini tushishi ya’ni bakterial infeksiya hisoblanadi. Ovqat mahsulotlarilan zaharlanish belgilari odatda bir-ikki soatdan keyinoq namoyon bo‘lib, ko‘ngil aynishi, qayt qilish, ich ketishi, qorindagi va boshdagi og‘rishlar bilan kechadi. Zaharlanish darajasiga qanchalik yuqori bo‘lsa ich ketishi intensivligi va soni shunchalik ko‘p uchrab, umumiy holsizlik paydo bo‘lishini tushuntirdi. So‘zga chiqqan katta o‘qituvchi N.R.Ochilova Oziq ovqat mahsulotlaridan zaharlanishda birinchi yordam haqida batafsil ma’lumotlar berdi.  Oshqozonni yuvish. Buning uchun bemorga bir litrdan kam bo‘lmagan miqdorda margansovkaning kuchsiz eritmasi ichirilib, barmoqlar bilan til o‘zagiga bosgan holda qusish refleksi chaqiriladi. Shu tariqa oshqozondan chiqayotgan qusuq moddasi bir turdagi suyuqlik ko‘rinishiga kelgunicha qaytarilaveradi. Bemorga adsorbent berish. Bu maqsadda asosan faol ko‘mirdan foydalaniladi kerakligini ta’kidladi.So‘zga chiqqan S.M.Mardonova tabiatda turli kasalliklar, turli dardlar bor, ularning ba’zisi yuqumli, inson o‘limiga olib kelsa, ayrimlarini davolash mumkin. Biroq, quturish-barcha issiq qonli hayvonlarda va odamlarda uchraydigan bedavo o‘ta xavfli yuqumli kasallik hisoblanadi. Bunday o‘ta xavfli qanday yuqishi mumkinligi haqida ma’lumot berdi. Ushbu kasallik odamlarga asosan quturgan itlar va mushuklarning, shuningdek yovvoyi hayvonlarning (bo‘ri, chiyabo‘ri, tulki va boshqalar) tishlashi (tirnashi, so‘laklashi) natijasida hayvonlarning so‘lagi orqali odamlarga yuqadi, chunki kasallikni qo‘zg‘atuvchi virus quturgan hayvonlar so‘lagida bo‘ladi. O‘zbekistonda odam uchun kasallikning yetakchi manbai – itlar hisoblanadi. Kasallik hayvonlardan hayvonlarga va hayvonlardan odamlarga yuqadi. E’tiborli jihati, quturish odamdan odamga va odamlardan hayvonlarga yuqmaydi. Quturgan itda kasallik alomatlari ro‘yobga chiqishidan 10 kun oldin, ya’ni kasallik yashirin davrining oxirgi 10 kunida hamda kasallik boshlanganidan toki o‘lgunga qadar yuqumli hisoblanadi. Ta’kidlash o‘rinliki, bugungi kungacha quturish kasalligining davolash usullari ishlab chiqilmagan bo‘lib, eng dahshatlisi quturish kasalligi juda og‘ir kechib, kasallik 100 foiz o‘lim bilan tugaydi, ya’ni qiynoqli va dahshatli o‘lim qayd etiladi.So‘zga chiqqan R.I.Sharofutdinova Tibbiyot  ilmining sultoni Abu Ali ibn Sino o‘zining “Tib qonunlari” asarida suvdan qo‘rqa boshlagach birorta ham bemorni davolash yo‘li bilan o‘limdan olib qolib bo‘lmasligini ta’kidlagan.Tadbirda  mavzuga oid slayd va  videorolik namoyish etildi, bukletlar tarqatildi. Tadbir oxirida TTJ raxbari V.Nusratov o‘z fikrlarini  aytib yana bir bor talabalarni ogohlantirdi. Yuqorida zikr etilgan tavsiyalarga amal qilingan taqdirdagina, siz daxshatli o‘ta xavfli yuqumli kasallik hisoblangan quturishdan o‘zingizni asragan bo‘lasiz.Ekologiya va geografiya kafedrasi o'qituvchisi G.Muratova