11.01.2022

Yetti pirning ma’naviy merosiday xazina boshqa hech qayerda yo‘q. Bu xazinani mukammal o‘rganish, odamlarga, yoshlarga oson tilda yetkazish kerak. Maqsadimiz yoshlarimiz o‘zimizning allomalarga ergashsin, merosini bilsin, ular bilan faxrlansin.Shavkat MirziyoyevMustaqillik o‘zbek xalqining ma’naviy uyg‘onishi uchun to‘la imkoniyat yaratdi. Istiqlol sharofati bilan yurtimizning haqiqiy tarixi, xalqimizning azaliy urf-odatlari, ma’naviy qadriyatlari qaytarib berildi. Ayniqsa, yangilanayotgan  O‘zbekistonda so‘nggi yillarda yurtimizda ma’rifiy islomni rivojlantirish, buyuk allomalar ilmiy-diniy merosini ommalashtirish, ziyoratgohlarini obod qilishga qaratilayotgan e’tibor xalqaro miqyosda tan olinmoqda. Ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha nufuzli xalqaro tashkilot ISESSO tomonidan 2020 yilda Buxoro shahrining Islom olami madaniyati poytaxti deb e’lon qilingani  shunday yuksak e’tirofning yana bir tasdig‘idir. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev 2017 yil 11 iyuldagi PF-49/88-sonli “Abdulxoliq Gʻijduvoniyning 915 yilligi va Bahouddin Naqshband tavalludining 700 yilligini nishonlashga tayyorgarlik ko‘rish va uni o‘tkazish to‘g‘risida”gi Farmoyishda yubileylarni xalqaro tadbir  bilan hamohang nishonlash haqida ko‘rsatmalar berdilar.Buxorolik tarixchilar Azalshoh Hamroyev va Mavluda Rahmonovalarning “Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasi: tarixi, bugungi kuni va istiqbollari” nomli risolaning nashr etilganligi - Prezidentimiz ko‘rsatmalarini hayotga tatbiq etish maqsadida bajarilgan ishlardan biridir.Ushbu risola mualliflarning 25 yillik mehnatlari samarasi bo‘lib, kitob Gʻijduvon tuman hokimi Murodjon Umarov homiyliklari asosida poytaxtimizdagi “Ta’lim” nashriyotida chop etilgan. Risola Xojagon tariqatining asoschisi, yetti buyuk pirning birinchisi – Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniyning tabarruk ziyoratgohlari va majmua tarkibiga kiruvchi, Mirzo Ulug‘bek tomonidan bunyod etilgan oliy madrasaning tarixi, uning yaqin  o‘tmishdagi va bugungi kundagi holati haqidadir.- “Kitobni yozishda Mir Muhammad Amin Buxoriy, Hofiz Tanish Buxoriy, Fazlulloh ibn Ruzbehon, Abdurazzoq Samarqandiy kabi o‘rta asr muarrixlarining Gʻijduvoniy, uning ta’limoti va maqbarasi haqidagi ma’lumotlaridan va Markaziy Davlat arxivlari, Respublika Madaniyat yodgorliklarini saqlash, ilmiy ishlab chiqarish bosh boshqarmasi, Buxoro viloyat Davlat arxivi hamda Gʻijduvon tuman arxivi hujjatlari va suratlaridan foydalandik. O‘tgan asr boshlarida olingan suratlar, tuman hokimiyati tomonidan chiqarilgan, majmuani ba’zan tuzish va ba’zida  buzish to‘g‘risidagi qarorlar mazmunini tarixiy xronologiya asosida berdik – deydi mualliflardan biri, BuxDU tuzilmasidagi Qatag‘on qurbonlari  xotirasi muzeyi direktori Azalshoh Hamroyev.Kitobning o‘ziga xos jihati shundaki, unda o‘tgan asrning 30-50 yillarida olingan 20 ga yaqin oq-qora va 50 dan ziyod rangli fotosuratlar byerilgan. Gʻijduvoniy ziyoratgohining zamonaviy ko‘rinishini iste’dodli fotosuratchi Mironshoh Hazratov turli rakurslarda suratga olib, yurtimiz ustalari va me’morlari mahorati naqadar yuksak ekanini ko‘rsata bilgan. Fotosuratchi ziyoratgohda olib borilayotgan bunyodkorlik ishlari ko‘lamini suratlarda aks ettirishga muvaffaq bo‘lgan. Kitobni o‘qigan, hatto varaqlagan har bir inson, yangilanish davrida Gʻijduvon tumani ham o‘zining yangi tarixiy davriga qadam qo‘yganiga ishonch hosil qiladi.Abdulxoliq  Gʻijduvoniy majmuasi. Xaziraning shimoliy tomoni. Yudiskiy surati. 1950 yil.Abdulxoliq  Gʻijduvoniy majmuasi. 2020 yil.Kitobda Movarounnahr hukmdori Mirzo Ulug‘bek tomonidan qurdirilgan uchta madrasaning qurilish tarixi, ta’mirlangan vaqti, ustalari, peshtoqdagi yozuvlar tarjimasi mualliflar tomonidan ochib berilgan. Ilmni qadrlagan, o‘zi ham zukko olim bo‘lgan, fuzalo va  tasavvuf ahli bilan doimo suhbatda bo‘lgan Mirzo Ulug‘bek, xojagon tariqati asoschisi Abdulholiq Gʻijduvoniy ta’limotini e’zozlagan. Shuning uchun ham xalq orasida «Xojai Jahon» unvoni bilan mashhur bo‘lgan bu zoti buzrukning xotirasini abadiylashtirish maqsadida uning  maqbarasi yoniga madrasa (1433 y) qurishni buyuradi. Oliy madrasa ikkita nomga ega bo‘lib, birinchisi o‘z bunyodkorining nomi bilan Mirzo Ulug‘bek madrasasi deb atalgan bo‘lsa, uning ikkinchi nomi – Fayziya madrasasi bo‘lgan”. Maxdumi A’zam Dahbediyning “Risolai ilmiya” asaridan olingan bu kabi faktlar, ayniqsa madrasaning ikkinchi nomi kitobxonlar uchun yangilikdir.  - “Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning olib borayotgan odilona va oqilona siyosatlari tufayli, tarixni xolisona o‘rganish, milliy qadriyatlarimizni tiklash, ajdodlarimiz yaratgan moddiy va ma’naviy boyliklar va tarixiy yodgorliklarni kelajak avlodlarga yetkazish imkoniyatiga ega bo‘ldik. Shu tufayli, xojagon-naqshbandiya tariqatining buyuk Yetti pirlarining ilmiy-ma’rifiy merosi va ularning tarixiy xizmatlarini ochib beradigan asarlarga  ehtiyoj oshdi. Bizning risolamiz ham shunday kitoblar sirasiga kiradi” – deydi mualliflardan yana biri Mavluda Rahmonova.Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Buxoro viloyatiga tashriflarini Abdulxoliq Gʻijduvoniy yodgorlik majmuasini ziyorat qilishdan  boshlaydilar.  Yurtboshimiz  Xojai Jahonning Buxoro zaminidan yetishib chiqqan Yetti pirning birinchisi ekanliklari, ul zotning mangu oromgohlari bugungi kun talabiga javob bera oladigan darajada fayzli, tabarruk ziyoratgohga aylantirilishi kerakligini doim ta’kidlaydilar. Kitobda yurtimizda ziyorat turizmining joriy qilinishi va sayyohlarni  Yetti pir ziyoratgohlari bo‘ylab sayohatga olib chiqish davlatimiz rahbari tashabbusi bilan yo‘lga qo‘yilganligi ochib berilgan. Konsepsiyaga asosan, Yetti pir ziyoratlari Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasidan boshlanadi. Shunga muvofiq, bu ziyoratgohlarda keng ko‘lamli bunyodkorlik ishlari amalga oshirildi. Jumladan, Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasida yangi masjid va yozgi ayvon, hazira yodgorligi va ziyoratgoh qoshida mehmonxona qurilib, atrof obodonlashtirilganligi tarixiy faktlar va suratlar asosida ko‘rsatib berilgan.Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasi va Ulug‘bek madrasasini ziyorat qilish uchun dunyoning turli chekkalaridan tashrif buyurgan  sayyohlar uchun tarixiy yodgorlikning oxirgi yuz yildagi suratlari aks etgan, ma’lumotlarga boy, atigi 1000 nusxada chop etilgan,  “Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasi: tarixi, bugungi kuni va istiqbollari” kitobining nodir bibliografik nashrga aylanishiga ishonamiz. Gulchehra Navro‘zova,f.f.d., professor