+998 (65) 221 29 06

+998 (65) 221 30 46

Green Metrics University Rankings The Higher Education University Rankings QS Asian University Rankings

Museum

  1. Home  
  2. Museum  
  3. Foye. Azimjon Sharipov. Burhonov Mukammil. Mazhar…

Foye. Azimjon Sharipov. Burhonov Mukammil. Mazhariddin Burhonov

26.12.2025

Foye. Azimjon Sharipov. Burhonov Mukammil. Mazhariddin Burhonov

 

AZIMJON SHARIPOV 1881 yil Buxoro shaqrida ziyoliy oilasida tavallud topgan. Uning otasi Sharifjon maxdum Buxoro madrasalaridan birida mudarris bo‘lishi bilan bir qatorda soatsozlik hunari bilan ham shug‘ullanar edi. Azimjon Sharipov madrasada Aminjon maxdum Ziyovuddinov bilan birga ta’lim olganlar va talabalik yillarida boshqa ma’rifatparvar yoshlar qatorida Buxoro jadidlari safiga qo‘shilgan edilar. Ular Buxoro amirligida eski boshqaruv usullarini isloh qilish va yangi zamonaviy boshqaruvni joriy etishga intiladilar. Biroq, Buxoro jadidlarining bu harakati amir va uning tarafdorlari tomonidan jiddiy qarshilikka uchradi

1924- 25 yillar BXSR tugatilishi jarayonida Azimjon Sharipov Qozilar kengashiga a’zo bo‘lgan 1937 yil iyul oyining boshida O‘zSSR IIXK o‘rinbosari fuqaro Azimjon Sharipovni qamoqqa olish to‘g‘risidagi qarorni tasdiqladi. Unga nisbatan O‘zSSR JKning 66 modsasi I qismini qo‘llab, aksilinqilobiy targ‘ibot olib borishda ayblaydilar.

1937 yil14 iyul kuni ilk so‘roqsa undan o‘tmishi va qarindoshla- ri haqida ma’lumot talab etiladi. Sobiq BXSR hukumati a’zolari bo‘lgan M.Burhonov, Oxunjon maxdum Abdusaidov, Muhiddin Maxsum Hakimov bilan aloqalarini surishtiradi. Eng asosiy e’tibor A.Sharipovning do‘sti A.Ziyavuddinovning o‘g‘li Germaniyada o‘qib kelgan Bahovuddin Aminjonovga borib taqaladi.

1937 yil 17 iyul kuni imzolatilgan so‘roq bayonnomasi asosan Bahovudsin Aminjonovning 1927 yildagi Samarqandga kelgani, nima degani-yu kimlar bilan uchrashganini so‘raydilar. A.Sharipov katta hayot tajribasiga ega inson edi. U Bahovuddinning Germaniyada hech qachon Z.Validiy va M.Cho‘qaylar bilan uchrashmagani, umuman uning aksilsovet qarashlarga ega ekanligini  rad  etadi.

1937 yil 5 noyabr kuni O‘zSSR NKVD qoshidagi “uchlik” tomonidan A.Sharipov ixpi ko‘rib chiqiladi. Sudsa u o‘ziga ko‘yilgan barcha ayblarni inkor etadi. “Uchlik” unga qo‘yilgan ayblarning birortasi o‘z isbotini topmaganiga qaramay A.Sharipovga 10 yil ozodlikdan mahrum etish jazosini qo‘llaydi. Sud qarorida jazo mudsati 1937 yil 14 iyuldan hisoblanadi, deb belgilandi. Biroq, uning jazoni qayerda o‘tagani ma’lum emas.1990 yil 28 fevraldagi O‘zSSR prokuraturasining qarori asosida A.Sharipov to‘liq oqlandi va totalitar tuzum qatag‘on siyosatining beayb jabrlanuvchilaridan biri ekanligi rasman tan olindi.

 

MAZHARIDDIN BURHONOV 1878 yilda Buxoro shahrida mudarris oilasida tug‘ilgan. Buxorodagi jadidchilik harakatining faol a’zolaridan. O‘zbekiston Respublikasi Madhiyasining bastakori Mutal Burhonovning katta amakisi. Saudiya Arabistonining Makka va Madina, Hindistonning Dehli va boshqa shaharlarida bo‘lgan.

Amir amaldorlari bilan tortishib qolgan Mazhariddin Burhonov ukasi Muhammir Burhonov bilan Turkiyaga ko‘chib ketgan va 1914 yilda  Istanbul universitetida ta’lim olgan. Mazhariddin Istanbulda turk millatiga mansub Sa’diyaxonimga uylangan (farzandlari bo‘lmagan).  1922 yilda matematika o‘qituvchisi degan diplom bilan Buxoroga qaytgan. 1922-1923  yillarda Buxoro Xalq Respublikasi Mexnat idorasi boshlig‘i  va Maorif nozirining o‘rinbosari lavozimida ishlagan. 1924-1930 yillarda musiqa institutida matematikadan dars bergan. 1932-1933 yillarda Dushanbeda, 1933-1936 yillarda Toshkentda yashagan va ishlagan. 1936 yilda Samarqandga ko‘chib kelgan va o‘qituvchilik qilgan. Buxoroda tuzilgan “Nashri Maorif” tashkiloti tarkibida faoliyat ko‘rsatgan.

U 1937 yil 9 iyulda “Milliy ittihod” tashkilotiga aloqadorlikda ayblanib qamoqqa olingan va aka-ukalari bilan birgalikda 1937 yil 25 oktyabrda NKVD uchligi tomonidan oliy jazoga xukm qilingan. O‘limidan so‘ng 1962 yil 26 noyabrda oqlangan.

 

BURHONOV MUKAMMIL (Burhonov Mukammilidin 1884 - 1938.25.10) Buxoro shahrida mudarris oilasida dunyoga kelgan. Eski usuldagi maktab va madrasada tahsil olgan. Ismoil Gaspirali, A.Shakuriy maktablariga qiyosan o‘z uyida 1912 yilda yangi usuldagi maktab ochgan. 1913 yilda yoshi katta savodsiz va chala-savodlar uchun kechki maktabni tashkil qilgan. 1328 yil 28 zulqa’da kuni (1910 yil) Buxoroda tashkil etilgan maxfiy «Ta’limi atfol» jamiyati tashkilotchilaridan biri. 1914 yildan «Yosh buxoroliklar» jamiyati a’zosi. 1917 yil yoshlar namoyishidan so‘ng Samarqandda yashagan. Amirlik ag‘darilgach, 1920-1924 yillarda Buxoro Xalq Respublikasi Adliya noziri va F.Xo‘jayevning shaxsiy kotibi. BXSR ning RSFSRdagi muxtor vakili vazifasini bajargan. 1922 yilda F.Xo‘jayev bilan birga 25 kun mobaynida Germaniyada bo‘lib davolangan va talabalar hayotidan xabar olgan. Abudvohid Burhonov va O.Idrisiy va boshqalar bilan uchrashgan. 1920-1921 yillarda Buxoro VKP(b) azosi bo‘lgan va o‘z-o‘zidan chiqib ketgan. «Milliy ittihod» tashkilotining xazinachisi. 1925 yildan nafaqaga chiqib siyosiy faoliyatini to‘xtatgan. 1937 yil 2 iyunda NKVD Buxoro sektori tomonidan hibsga olingan va 1938 yil 25 oktyabrda otuvga hukm qilingan.