Buyuk sohibqiron Amir Temur bobomizning “Adolat har bir ishda hamrohimiz va dasturimiz bo‘lsin!” degan chuqur ma’noli so‘zlari har birimiz uchun hayotiy e’tiqodga aylanishi zarur.
Shavkat Mirziyoyev,
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti.
Buyuk davlat arbobi va sarkarda Amir Temur (1336-1405) mo‘g‘ullar istilosi va hukmronligi natijasida parokanda etilgan o‘lkani ozod qilib, mahalliy hukmdorlarning o‘zaro kurash va nizolariga barham berdi, markazlashgan qudratli davlat barpo etdi, uzilib qolgan Buyuk ipak yo‘lini qayta tikladi, shaharsozlik, hunarmandchilik, ilm-fan, san’at va adabiyotning yuksak darajada rivojlanishi uchun sharoit yaratdi.
Sohibqiron va uning jahon sivilizatsiyasida tutgan o‘rni o‘z davridayoq Yevropa adabiyotida, ko‘plab tarixiy tadqiqotlarda munosib baholandi. Xususan, Amir Temur nafaqat harbiy strateg, balki Osiyodagi tarqoqlikka barham bergan ulug‘ sarkarda, ma’rifat va ma’naviyat homiysi, odil hukmdor sifatida ta’riflangan, “Yevropaning xaloskori” deya e’tirof etilgan.
Lekin sobiq sovet davrida Amir Temur shaxsi qoralanib, uning tarixiy xizmatlari unutilishga mahkum etildi. Jumladan, 1973 yili “Voprosы istorii” (№ 2) jurnalida chop etilgan A. P. Novoselsevning maqolasida, shuningdek, “Istoriya SSSR”, “Kommunist” kabi jurnallarda chiqqan ko‘plab maqolalarda Amir Temur va uning tarixiy roliga xolisona baho berishga bo‘lgan urinishlar “o‘tmishni ideallashtirish” sifatida tanqid qilindi.
Yurtimiz o‘z mustaqilligini qo‘lga kiritganidan so‘ng Sohibqironning jahon tarixida tutgan buyuk o‘rni qayta tiklandi. 1995 yilda davlatimiz rahbarining 1996 yilni mamlakatimizda “Amir Temur yili” deb e’lon qilish to‘g‘risidagi farmoni imzolandi. Amir Temur maqbarasi ta’mirlandi va uning atrofi obod etildi, Toshkent (1993), Samarqand (1996), Shahrisabz (1996) shaharlarida Sohibqironga muazzam haykallar o‘rnatildi, poytaxtimizda Temuriylar tarixi davlat muzeyi barpo etildi.
1996 yili O‘zbekiston hukumati tashabbusi bilan YUNESKO ishtirokida Sohibqironning 660 yillik yubileyi xalqaro miqyosda keng nishonlandi, Toshkentda “Amir Temurning jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasi” mavzusida xalqaro ilmiy konferensiya bo‘lib o‘tdi. Buyuk davlat arbobi va sarkarda Amir Temur (1336-1405) mo‘g‘ullar istilosi va hukmronligi natijasida parokanda etilgan o‘lkani ozod qilib, mahalliy hukmdorlarning o‘zaro kurash va nizolariga barham berdi, markazlashgan qudratli davlat barpo etdi, uzilib qolgan Buyuk ipak yo‘lini qayta tikladi, shaharsozlik, hunarmandchilik, ilm-fan, san’at va adabiyotning yuksak darajada rivojlanishi uchun sharoit yaratdi.
Mamlakatimizda buyuk ajdodimizga bo‘lgan hurmat-ehtiromning yana bir yuksak ifodasi sifatida “Amir Temur ordeni” ta’sis etildi.
Hozirgi paytda yurtimizda va chet ellarda Amir Temur va temuriylarning jahon tarixida tutgan o‘rni, umumbashariy sivilizatsiya rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasi haqida, ular yashagan va hukmronlik qilgan davr to‘g‘risida ko‘plab tadqiqotlar nashr qilinmoqda.
