Korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirishga qaratilgan Prezident Farmonining qabul qilinishi mamlakatimizda ochiqlik, shaffoflik va qonun ustuvorligini ta’minlashga yo‘naltirilgan izchil islohotlarning mantiqiy davomi hisoblanadi. Mazkur Farmon korrupsiyaga qarshi kurashishda jazolash choralaridan ko‘ra, komplaens-nazorat va preventiv mexanizmlarga tayangan tizimli yondashuvni ustuvor etib belgilaydi. "Komplaens nazorat tizimi" korxona va tashkilotlarda dastlab preventiv choralar — korrupsiya xavfini kamaytiruvchi tizimli mexanizmlarni qo‘llashdan boshlaydi.
Farmon orqali korrupsiyaga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatini yangi bosqichga olib chiqish, O‘zbekistonning xalqaro reyting va indekslardagi nufuzini oshirish hamda Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi faoliyatini kuchaytirish kabi muhim vazifalar belgilandi. Bu jarayonda komplaens-nazorat tizimi davlat organlari va tashkilotlarida korrupsiyaviy xavflarni aniqlash, baholash va boshqarishning asosiy mexanizmi sifatida e’tirof etilmoqda.
Ayniqsa, 2026-yil 1-iyuldan boshlab Korrupsiyaga qarshi Milliy sertifikatlashtirish menejment tizimining joriy etilishi komplaens-nazorat tizimining institutsional asoslarini yanada mustahkamlab, davlat organlari va tashkilotlarida, jumladan oliy ta’lim muassasalarida ichki nazorat mexanizmlarini kuchaytirishga xizmat qiladi. Ushbu tizim ta’lim jarayonida ochiqlik, halollik va adolat tamoyillarini ta’minlash, manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish hamda korrupsiyaviy xavflarni tizimli ravishda boshqarish imkonini beradi.
Shuningdek, normativ-huquqiy hujjatlarni korrupsiyaga qarshi ekspertizadan o‘tkazish, “korrupsiyaning oldini olish klasteri”ni joriy etish hamda jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlarining jarayonga faol jalb qilinishi komplaens-nazorat tizimini samarali ishlashini ta’minlaydi. Bu esa qarorlar qabul qilish jarayonida ochiqlik va shaffoflikni kuchaytirish, korrupsiyaviy xavflarni barvaqt aniqlash va ularni bartaraf etish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Korrupsiyaviy huquqbuzarliklar haqida xabar bergan shaxslarni himoya qilish maqsadida himoya orderini taqdim etish amaliyotining joriy etilishi ham komplaens-nazorat tizimining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Ushbu mexanizm xabar beruvchilarning huquqiy va ijtimoiy himoyasini ta’minlab, davlat organlarida ochiqlik va hisobdorlikni kuchaytirish, korrupsiyaning yashirin holatlarini aniqlashda samarali vosita bo‘lib xizmat qiladi.
Shu bilan birga, “Korrupsiyaga qarshi kurashishga qo‘shgan hissasi uchun” ko‘krak nishonining ta’sis etilishi komplaens madaniyatini shakllantirishda muhim rag‘batlantiruvchi omil sanaladi. Halollik, fidoyilik va mas’uliyatli yondashuvni e’tirof etishga qaratilgan ushbu tashabbus jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni mustahkamlab, komplaens-nazorat tizimining amalda samarali ishlashiga xizmat qiladi.
